Dr. Tint Swe Medical and Knowledge Writings

အနီ / အစိမ်း bell pepper မစပ်သော ငရုတ်ပွသီးကြီးများ အသီးအုပ်စု — လိမ္မော်သီး၊ သံပုရာသီး၊ ရှောက်ပန်းသီး (ကျွဲကောသီး) ကီဝီသီး စထရော်ဘယ်ရီသီး ဘရိုကိုလီ (မုန်လာပွင့် အစိမ်းရောင်) ဘရပ်ဆယ်စပရောက် (မုန်လာထုပ် အသေးစား) ဂွာဗာသီး (မာလကာသီး) သင်္ဘောသီး (ပပယာသီး) အနီ bell pepper မစပ်သော ငရုတ်ပွသီးကြီး တလုံး သို့မဟုတ် စထရော်ဘယ်ရီ တခွက် တန်ဖိုးသာ စားသုံးခြင်းဖြင့် နေ့စဉ်လိုအပ်သော ပမာဏ၏ ၁၀၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို ရနိုင်သည်။ အပူကြောင့် အာဟာရလျော့နည်းခြင်း မဖြစ်စေရန် ဤအစားအစာများကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် ပေါ့ပါးစွာ ပေါင်း၍ စားသုံးသင့်သည်။ ဗီတာမင် စီ အများဆုံး ပါဝင်သော အစားအစာများ ငရုတ်သီးအုပ်စု အနီ bell pepper မစပ်သော ငရုတ်ပွသီးကြီးများ အဝါ bell pepper မစပ်သော ငရုတ်ပွသီးကြီးများ ငရုတ်သီးများ အသီးအနှံများ ဂွာဗာသီး (မာလကာသီး) ကီဝီသီး စထရော်ဘယ်ရီသီး သင်္ဘောသီး (ပပယာသီး) လိမ္မော်သီး သံပုရာသီး ဂရိတ်ဖရုတ်သီး (ရှောက်ပန်းသီး၊ ကျွဲကောသီး) ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ ဘရိုကိုလီ (မုန်လာပွင့် အစိမ်းရောင်) ဘရပ်ဆယ်စပရောက် (မုန်လာထုပ် အသေးစား) ကိုက်လ်ရွက် ပန်းဂေါ်ဖီ အာလူး အခြား အသီးဖျော်ရည်များ (လိမ္မော်ရည်၊ ဂရိတ...

  ၂၀၃၀ ရောက်ရင် အသက် ၉၀ ကျော်အထိနေနိုင်တော့မည် တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီးတွေ ပျမ်းမျှ အသက် ၉၀ ကျော်ထိနိုင်သူတွေဖြစ်လာပါတယ်။ ဒီလေ့လာမှုကို စက်မှုနိုင်ငံ ၃၅ နိုင်ငံမှာလုပ်ခဲ့တာပါ။ လေ့လာမှုကနေ ရှေ့ရေးကို ခန့်မှန်းတာက လာမယ့် ၂၀၃၀ ရောက်ရင် အသက် ၉၀ ကျော်အထိ နေနိုင်ကြတော့မည်လို့ဖြစ်ပါတယ်။ ကျားနဲ့ မကွာခြားချက်ကလည်း ကျဉ်းလာပါမယ်။  အစိုးရတွေအနေနဲ့ ပင်စင်အတွက် ခေါင်းခဲကြရပါလိမ့်မယ်။ တောင်ကိုရီးယားကတော့ ထိပ်ကဆက်ရှိနေပါမယ်။ ပြင်သစ်ကလည်းနီးစပ်တယ်။ ဂျပန်ကတော့ အဆင့်ကျလာစရာရှိနေတယ်။ ယူအက်စ်က အဆင့်နိမ့်နေတယ်။ ၂ဝ၃ဝ ဆိုရင် အနိမ့်ဆုံးရောက်မလား မသိပါ။ ချမ်းသာတဲ့တိုင်းပြည်တွေထဲမှာ အောက်ဆုံးကျနေတယ်။ တိုင်းသူပြည်သား အားလုံး ခံစားနိုင်တဲ့ ကျန်းမာရေးအာမခံမရှိလို့ဖြစ်နိုင်တယ်။ အရပ်ပိုရှည်လာမှုလည်း တန့်နေတာက ငယ်စဉ်အာဟာရနဲ့ ဆိုင်မယ်။ ချီလီက ယူအက်စ်ကိုကျော်နိုင်တယ်။ ချီလီမှာ အမျိုးသမီးတွေက ၈၇ နှစ်နဲ့ ယောက်ျားတွေက ၈၁ နှစ် နေနိုင်လာကြမယ်။  လက်ရှိ ယောက်ျားတွေက ပျမ်းမျှ ၈၀ နှစ်နဲ့ အမျိုးသမီးတွေက ၈၃ နှစ်နေနိုင်ကြတယ်။ ၂၀၁၅ ကနေ ၂၀၃၀ အတွင်း ယူကေမှာ ၇၉ နှစ်ကနေ ၈၃ နှစ်နဲ့ ၈၂ နှစ် ကနေ ၈၅ နှစ်အထိနေနိုင်ကြမယ်။ ကျား-...

ကွန်မင့်တခု = မိုးနံညွန့်လေးတွေ ဟင်းချိုချက်သောက်ရင် အပူငြိမ်းတယ်လို့ကြားဖူးပါတယ်ရှင့် ပြန်စာ လူအများ စာသောက်ကြတဲ့ အသီး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေနဲ့ ရာသီစာတွေ အားလုံး ကောင်းပါသည်။ ကောင်းတယ်ဆိုတာ အရသာသာမက ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း ကောင်းပါသည်။ တချို့အသီးအရွက်တွေကိုတော့ အတိုင်းအဆနဲ့ စားသောက်ရပါမည်။ တချို့လူတွေမှာလည်း ကိုယ်ခံကျန်းမာရေးအရ ချင့်ချိန်စားသောက်ကြရပါမည်။ အပူ အအေးဆိုတာ ရိုးရားကျန်းမာရေးအယူအဆသာဖြစ်ပါသည်။ ဆရာဝန်တွေကတော့ ဆေးသုတေသနတွေအတိုင်းသာ ပြောဆိုရ၊ ရေးသားရ၊ ဖြေကြားရ၊ ကုသရေးရသည်။ မိုးနံညွန့်ဆိုတာ ဘယ်လိုအရွက်ပါလဲ။ AI မိုးနံညွန့် သည် လားအို၊ ထိုင်း၊ မြန်မာ တိုင်းရင်းအာရှအရှေ့တောင်ပိုင်းတွင် စားသုံးကြသော လှေကားတက်ဝင်ပင်မျိုး၏ နုရွက်ဖြစ်ပါသည်။ သိပ္ပံနာမည်မှာ Tiliacora triandra ဖြစ်ပြီး ထိုင်းဘာသာဖြင့် Bai Yanang ဟု ခေါ်ကြသည်။ လှေကားတက်ဝင်ပင် (vine) ရွက်ပုံသဏ္ဌာန် လက်တံရှည်၊ အစိမ်းရင့် နုရွက်ကို အစားအသောက်တွင် အသုံးများ ဟင်းချို၊ ဟင်းရည်များတွင် ထည့်ချက်ခြင်း ရွက်ကို ထောင်း၍ အစိမ်းရည်စိမ်းစိုရည် ထုတ်ယူပြီး ဟင်းရည်အရောင်ပေးခြင်း လားအို ဟင်း “Or Lam”၊ ထိုင်း အရှေ့မြောက်ဒေသ ဟင်းများတွင် ထင်ရှား။ အရ...

မေးခွန်းတခု = ယပင့်ကျောက်က ဆေးရှိပြီး၊ ယရစ်ကြောက်က ဘာလို့ဆေးမရှိတာလဲဆရာ။ ပြန်စာ Phobias အကြောက်ရောဂါတွေဟာ စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲတဲ့ စိတ်ရောဂါတခုဖြစ်တယ်။ ကျား-မ၊ ပျို-အို အကုန်ဖြစ်တယ်။ ကလေးတွေမှာလည်း ဖြစ်ကြတယ်။ အမေရိကန် National Institute of Mental Health အဆိုအရ အသက် ၂၅ နှစ်အထက်ရှိသူ ၈့၇ ကနေ ၁၈့၁% မှာ ဒီအကြောက်လွန်ရောဂါရှိနေကြတယ်။ ကလေးတွေမှာ ၄% ကနေ ၁၀% အထိရှိကြတယ်။ ဆွီဒင်လေ့လာမှုတခုအရ အမျိုးသမီးတွေမှာ ၂၆့၅% ရှိလို့ပိုဖြစ်ကြတယ်။ ယောက်ျားတွေမှာ ၁၂့၄% ဖြစ်တယ်။ လူကြီးတွေထဲက အမျိုးသမီး ၂၁့၂% နဲ့ အမျိုးသား ၁ဝ့၉% တို့မှာ Specific phobias သတ်သတ်မှတ်မှတ်ကို ကြောက်နေတာရှိကြတယ်။ တိရစ္ဆာန်ကိုကြောက်သူတွေထဲမှာ အမျိုးသမီးတွေက ၄ ဆ ပိုတယ်။ ကုသနည်းတွေက အမျိုးမျိုးရှိတယ်။ ပျောက်ကင်းဘို့အလားအား ကောင်းပါတယ်။ Specific phobias တခုခုကို သတ်သတ်မှတ်မှတ် ကြောက်နေသူ ၇၅% ဟာ Cognitive-behavioral therapy စိတ်ကုသနည်းနဲ့ ပျောက်ကင်းကြတယ်။ Social phobia ခေါ်တဲ့ လူတောသူတောတိုးရမှာ ကြောက်သူတွေက ဆေးဝါးနဲ့ စိတ်ကုသနည်း လုပ်ပေးရင် ၈ဝ% ပျောက်တယ်။ Panic disorder ခေါ်တဲ့ အလွန်အကျွံထိတ်လန့်မှုဖြစ်ရင် ၃၀-၄၀% က ဆေးကုရင် ကောင်းလာမယ်။ ၅၀%...

လွယ်ကူခဲ့တယ်လို့ ထင်ပါသလား။ ကင်ဆာကို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်ခြင်း၊ မိခင်ယောက္ခမများနှင့် အကြားက အရာအားလုံးကိုပါ ကျော်ဖြတ်ခြင်း။ ဘဝ… ကျွန်ုပ်တို့တွင် တဘဝသာ ရှိသည်။ ထိုဘဝသည် အမြဲလွယ်ကူမနေပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တိုက်ပွဲဝင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရှင်သန်ကျန်ရစ်နိုင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ တခါတရံ အကောင်းမြင်စိတ်ထားရှိရန် မလွယ်ကူသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် အကောင်းမြင်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ အင်အားသည် ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံး၏ အတွင်း၌ ရှိနေသည်။ “လွယ်ကူခဲ့တယ်လို့ ထင်ပါသလား” ဟူသည်မှာ အထူးလူတယောက်က မျက်နှာပေါ်တွင် အပြုံးနှင့်အတူ အမြဲဆိုလေ့ရှိသည့် စကားဖြစ်သည်။ ဘဝမလွယ်ကူသော အချိန်များ၌ပင် ထိုသို့ ဆိုလေ့ရှိသည်။ ဘဝတွင် ကြုံတွေ့ရသော အခက်အခဲများကို သင် မည်သို့ ချဉ်းကပ်သည်ဆိုသည်က သင်၏ ဘဝသံစဉ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးသည် တစုံတရာကို ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ကြပြီ… ကင်ဆာဖြစ်စေ၊ ခက်ခဲသော မိခင်ယောက္ခမဖြစ်စေ၊ အချစ်ရေးဆက်ဆံရေးဖြစ်စေ၊ ကလေးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ရခြင်းဖြစ်စေ… အချိန်အခါအလိုက် မလွယ်ကူသည့် အရာများပင် ဖြစ်ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မျှော်လင့်ချက်မှာ ဤအရာများစွာကို မည်သို့ ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်နိုင်မည်ကို အမြင်အာရုံနှင...

ကွန်မင့်တခု = အသက်ကြီးပိုင်းအတွက်တော့ ဖြည့်စွက်ဆေးလိုမယ်လို့တော့ ယူဆမိပါတယ်။ အသက် ၅၀ နောက်ပိုင်း လေ့ကျင်ခန်းလုပ်ရင် အစားအသောက်တခုထဲနဲ့တော့ မလုံလောက်တော့ပါ။ ကြွက်သားတွေနာကျင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် Magnesium Malate တို့လိုဖြည့်စွက်ဆေးတွေကအလွန်အသုံးဝင်ပါတယ်။ဒါတွေမမှီဝဲဘဲ လေ့ကျင်ခန်းလုပ်ရင် အတော်လေးနာကျင်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်ကြီးပိုင်းတွေမှာ အစာကနေ Vitamin ဓာတ်တွေ လုံလုံလောက်လောက်မရတော့တဲ့အတွက် ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို ထုတ်ထားပေးတာလို့ ယုံကြည်တယ်။ ပြန်စာ အသက် ၅၀ ကျော်သူတိုင်းတော့ မလိုအပ်ပါ။ တချို့အတွက်တော့ လိုနိုင်တယ်။ အသက် ၅၀ ကျော်သူများတွင် အသက်အရွယ်ကြောင့် အာဟာရစုပ်ယူနိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာခြင်းနှင့် အရိုးထုထည် လျော့ပါးလာခြင်းတို့ကြောင့် Calcium၊ Vitamin D နှင့် Vitamin B12 စသည့် ဖြည့်စွက်စာများ လိုအပ်လာနိုင်သည်။ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာကို ဦးစားပေးစားသုံးခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း Calcium စားသုံးမှု လျော့နည်းခြင်း သို့မဟုတ် Vitamin D စုပ်ယူနိုင်မှု လျော့နည်းခြင်း စသည့် အထူးလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ဖြည့်စွက်စာများက အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ အသက် ၅၀ ကျော်သူများအတွက် စဉ်းစားသင့်သော အဓိက ဖြည့...

ကင်ဆာကို ရောင်းစားနေကြသူများပို့စ်အောက်မှာ ကွန်မင့်တခုလာပါတယ်။ မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ ဆရာသိသလောက် တတ်သလောက်မှတ်သလောက်ကို စာနဲ့ပဲရေးဖြေစေချင်ပါတယ် Link တွေအများကြီးချပေးတော့ တကယ့်တောသူတောင်သား ဝေဒနာရှင်တွေ အခက်တွေ့ပါတယ် ပြန်စာ ကျွန်​တော်လည်း တောသား။ ကင်ဆာလင့်ပေါင်း ၇၇ ခုပေးထားတယ်။ အဲဒါကင်ဆာရောဂါအကြောင်း အကုန်မဟုတ်သေးပါ။ မေးလာတာတွေကို ဖြေဖို့သာ ရေးထားတယ်။  ဆေးပညာစာအများဆုံးပါတဲ့ ဘလော့မှာ စာပုဒ်ရေပေါင်း ၉၆၄၉ ခုတင်ထားတယ်။ အဲတာလည်း အသိပညာသုတမှာ နှမ်းတစေ့လောက်သာရှိမယ်။   ကင်ဆာဖြစ်ဖြစ် တုပ်​ကွေးဖြစ်ဖြစ် ဖေ့စ်ဘွတ် ကွန်မင့် ရေးသ​လောက်နဲ့​တော့ မ​ဖြေဘဲ​နေတာက ပိုသင့်ဦးမယ်။ အဲတာ တောသားဆရာဝန် သိသလောက် တတ်သလောက် မှတ်သလောက်သာ။ တတ်သလောက် မှတ်သလောက်ကို အင်္ဂလိပ်လို ၂ ဆင့်လို့ခေါ်ပါတယ်။  ကင်ဆာ​မေးခွန်းတခုကို လျက်ဆား​ပေးသလို ပေးလို့ မရပါ။ အရင်တ​ယောက်ကို​ပေးတဲ့ ဆေးနည်းအတိုင်း နောက်တ​ယောက်ကို ပေးလို့ဘမရတတ်ပါ။ တဦးစီအတွက် အ​ဖြေတခု ဖြစ်​လေ့ရှိတယ်။ ကင်ဆာဖြစ်မှ​တော့ ကိုယ့်​ရောဂါအတွက် သက်ဆိုင်တဲ့စာ​တွေ​တော့ ဖတ်ရပါလိမ့်မယ်။ စစ်​ဆေးမှု၊ ကုသမှု၊ ဆက်လက်ပြသမှု​တွေ လုပ်ရပါလိမ့်မယ်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ရေး​နေကြ...

ဆရာခင်ဗျာ ဘီပိုးနဲ့ပတ်သက်တဲ့သောက်ရတဲ့ဆေးတွေ နောက်ပြီး ဘီပိုးမရှိလည်း ကာကွယ်တဲ့အနေနဲ့ရော အသည်းအားဖြစ်တဲ့အနေနဲ့ရော သောက်လို့ရတဲ့ဆေးတွေရှိပါသလားဆရာ ကာကွယ်ဆေးထိုးတာအပြင် ရှိရှိမရှိရှိသောက်လို့ရတဲ့ဆေးလေး ရှိမရှိသိချင်ပါတယ်ခင်ဗျာ Liver tonics, cleanses, and detox supplements are generally not effective nor necessary for a healthy person.  အသည်းအားပေးဆေးများ၊ အသည်းသန့်စင်ခြင်း (cleanse) နှင့် detox ဖြည့်စွက်စာများသည် ကျန်းမာသန်စွမ်းသူတဦးအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ထိရောက်မှုမရှိသကဲ့သို့ မလိုအပ်လည်း မလိုအပ်ပါ။ အသည်းသည် ကိုယ်တိုင် သန့်စင်နိုင်သော အင်္ဂါတရပ်ဖြစ်ပြီး အကူအညီမလိုဘဲ အဆိပ်အတောက်များကို စစ်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသည်။ စည်းမျဉ်းထိန်းချုပ်မှုမပြည့်စုံသော ထိုထုတ်ကုန်များတွင် အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်ကောင်းမွန်စေသည်ဟု သက်သေပြနိုင်သော ခိုင်လုံသည့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သက်သေခံချက်များ မရှိပါ။ ထို့ပြင် အချို့တွင် အသည်းထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် (အာဟာရညီညွတ်စွာ စားသောက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ အရက်သောက်ခြင်း လျှော့ချခြင်း) စသော လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများကသာ အကောင်းဆုံး အထောက်အပံ့ဖြစ်သည်။ အသည်းအားပေးဆေးများနှင့် de...

ဆရာ မင်္ဂလာပါ။ ဆရာကျနော်တစ်ခု(တခု)သိချတာက ဘီပိုး ကို အမြစ်ပြတ်ကုသနိုင်တဲ့ဆေး ပေါ်လာဖို့အတွက် နောက်ထပ် ဘယ်နှစ်နှစ်လောက်လိုဘာမလဲ ခဏသိချင်လိုပါ။ လေးစားလျက် Chronic Hepatitis B (HBV) အတွက် Functional Cure သည် နီးကပ်လာနေပြီ။ ၁။ “Functional Cure” ဆိုသည်မှာ ဘာလဲ Functional cure ဟူသည်မှာ — သွေးထဲတွင် HBV DNA မတွေ့နိုင်တော့ခြင်း HBsAg (Hepatitis B surface antigen) ပျောက်ကွယ်ခြင်း ဆေးကို အချိန်ကန့်သတ်သုံးပြီးနောက် အသက်တလျှောက် ဆက်လက်သောက်ရန် မလိုတော့ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ⚠️ ၎င်းသည် Sterilizing cure (ဗိုင်းရပ်စ်အားလုံးကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားပျောက်ကင်းခြင်း) မဟုတ်ပါ။ ၂။ လက်ရှိကုသမှုအခြေအနေ 🔹 လက်ရှိစံကုသမှု အသုံးများသော ဆေးများမှာ — Tenofovir Entecavir တို့ဖြစ်ပြီး HBV replication ကို ထိရောက်စွာ ဖိနှိပ်နိုင်သည်။ သို့သော် — HBsAg ပျောက်ကင်းမှုနည်း အများအားဖြင့် အသက်တလျှောက် ဆေးသောက်ရသည်။ ၃။ အသစ်စမ်းသပ်နေသော ကုသနည်းများ 🧪 (၁) RNA Interference (RNAi) RNAi နည်းသည် HBV mRNA ကို ဖျက်သိမ်း၍ — Viral protein ထုတ်လုပ်မှု လျှော့ချ HBsAg အဆင့် ကျဆင်းစေနိုင်သည်။ ဥပမာ — Bepirovirsen (GSK) Phase II စမ်းသပ်ချက်များတွ...

မြန်မာပြည်မျာ လူသုံးများတဲ့ ကြက်သားမှုန့်နဲ့ ကျန်းမာရေးအကြောင်း သိပါရစေ။ ဟင်းချိုမှုန့်ထက် ကြောက်စရာကောင်းတယ်လို့ ဆိုတာ မှန်ပါရဲ့လား။ ချဲ့ကားပြောတာလား။ AI ဆရာမေးသော မေးခွန်းသည် လက်တွေ့ကျပြီး လူထုကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပါသည်။ ကြက်သားမှုန့် ဆိုသည်မှာ ဘာပါဝင်သလဲ မြန်မာပြည်တွင် လူသုံးများသော ကြက်သားမှုန့် များတွင် အများအားဖြင့် — Monosodium glutamate (MSG) ဆား (Sodium chloride) သကြား အနံ့အရသာပစ္စည်းများ ကြက်သားမှုန့်အနည်းငယ် (တချို့ထုတ်ကုန်များတွင် ရာခိုင်နှုန်းနည်း) ပါဝင်တတ်သည်။ အခြေခံအားဖြင့် ဟင်းချိုမှုန့်နှင့် ဖွဲ့စည်းပုံက ဆင်တူသည်။ ကွာခြားချက်မှာ အနံ့အရသာ အမျိုးအစားနှင့် ကြက်သားအနံ့ ထည့်သွင်းမှုသာ ဖြစ်တတ်သည်။ ________________________________________ “ကြက်သားမှုန့် ဟင်းချိုမှုန့်ထက် ပိုကြောက်စရာကောင်း” ဆိုတာ မှန်ပါသလား (၁) MSG အပေါ် အမြင် MSG ကို WHO, FAO စသည့် အဖွဲ့အစည်းများက သတ်မှတ်ပမာဏအတွင်း သုံးစွဲလျှင် လုံခြုံသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ “Chinese Restaurant Syndrome” ဟု ခေါ်သည့် လက္ခဏာများ (ခေါင်းကိုက်၊ နှလုံးခုန်မြန် စသည်) သည် လူအနည်းစုတွင်သာ ဖြစ်နိုင်ပြီး ယေဘုယျလူထုအတွက် အန္တရာယ်ကြီးမာ...

ရန်ကုန်လေထု အခြေအနေကို လူတော်တော်များများ သတိမထားမိဖြစ်နေလို့ပါခင်ဗျ ဆရာ အချိန်ရမယ်ဆိုရင် သတိထားသင့်တဲ့အကြောင်းလေး မျှဝေပေးပါခင်ဗျ တခြားနိုင်ငံမှာဆိုရင် (ဥပမာ - ထိုင်းနိုင်ငံ) AQI index ကို အစိုးရကိုယ်တိုင်က အလေးထားထုတ်ပြန်ပြီး လိုအပ်တဲ့ action တွေလုပ်ပါတယ်ခင်ဗျ မြို့ ကြီးများသည် အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစနစ်ကို လျှပ်စစ်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲအသုံးပြုခြင်း၊ လေထုညစ်ညမ်းမှုနည်းဇုန်များ သတ်မှတ်ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် စက်ဘီးလမ်းကြောင်း၊ လမ်းလျှောက်လမ်းကြောင်းများကို တိုးချဲ့ဖွံ့ဖြိုးစေခြင်းတို့ဖြင့် မော်တော်ယာဉ်အပေါ် မူတည်အားထားမှု လျှော့ချကာ လေထုအရည်အသွေးကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ထို့အပြင် မြို့တောများ စိုက်ပျိုးဖန်တီးခြင်း၊ အဆောက်အအုံ အပူပေးစနစ်များ ပြုပြင်တိုးတက်စေခြင်းနှင့် IoT အခြေပြု အာရုံခံကိရိယာများဖြင့် လေထုညစ်ညမ်းမှုကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ခြင်းတို့လည်း အရေးပါသည်။ ________________________________________ မြို့ ကြီးများတွင် လေထုအရည်အသွေး မြှင့်တင်နိုင်သည့် လက်တွေ့နည်းလမ်းများ ၁။ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် လှုပ်ရှားသွားလာရေး ပြုပြင်တိုးတက်ခြင်း လျှပ်စစ်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ပြ...

ဆရာရှင့် အသက် ၃၀ မ အိမ်ထောင်သည်ပါ သွေးတိုး+နှလုံးခုန်မြန်ရှိပါတယ် နှလုံးအထူးကုနဲ့လဲပြပါတယ် ထိုင်နေရင်း ချွေးတွေပြန်ပီး လူကနုံးသွားလို့ပါ ပြီးရင် သူ့ဘာသာသက်သာသွားပါတယ်ရှင့် ဘာဖြစိတာလဲမသိလို့ပါ ခဏခဏဖြစ်နေလို့ပါရှင့် 24 holter လဲ တပ်စစ်​​ပါပြီးပါပြီ Exercise ecg လဲစစ်ထားပါတယ် နှလုံးခုန်မြန်တာဘဲရှိတယ် ဘာမှမဖြစ်ဘူးပြောပါတယ်ရှင့် ဒါပေမယ့် ထိုင်နေရင်း ချွေးတွေထွက်လာပြီး လူကနုံးနုံးသွားလို့ပါရှင့် ဘာဖြစ်တာလဲသိချင်လို့ပါရှင့် အမျိုးသမီးများတွင် အလွန်အကျွံ ချွေးထွက်ခြင်းကို ဟိုင်ပါဟိုက်ဒရိုစစ် (Hyperhidrosis) ဟု ခေါ်သည်။ ယင်းသည် အများအားဖြင့် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ (မင်နိုပေါ့စ်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ခြင်း)၊ သိုင်းရွိုက်ရောဂါများ၊ စိတ်ပူပန်မှု သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်အလွန်များခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တတ်သည်။ နေ့စဉ်ဘဝကို အနှောက်အယှက်ကြီးမားစေတတ်ပြီး လက်ခုံ၊ ခြေဖဝါး သို့မဟုတ် လက်မောင်းအောက်ပိုင်းတို့တွင် အများဆုံး ဖြစ်တတ်သည်။ ကုသမှုမှာ ချွေးတားဆေးအားကောင်းများမှ စ၍ ပြင်းထန်လျှင် ဘိုတိုက်စ် ထိုးခြင်း၊ ဆေးဝါးသောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအထိ ပါဝင်သည်။ ________________________________...

ဆရာခင်ဗျား မျက်ရည်တုကို ဆရာဝန်ညွန်ကြားချက်မပါဘဲ ခတ်လို့ရမရသိပါရစေ။ ဆရာကျန်းမာပါစေ။ Artificial Tears သည် မျက်လုံးခြောက်သွေ့ခြင်း အနည်းမှ အလတ်အလတ်အထိ လက္ခဏာများကို သက်သာစေရန် မျက်လုံးမျက်နှာပြင်ကို လိမ်းပေးသော OTC (ဆေးစာမလို) မျက်ရည်မျက်ရည်တုများ ဖြစ်သည်။ မျက်လုံးခြောက်သွေ့ရောဂါ ကြာရှည်ပြင်းထန်သောအခြေအနေများတွင် သို့မဟုတ် OTC များ မလုံလောက်လျှင် ဆရာဝန်မှ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချရန် သို့မဟုတ် မျက်ရည်ထုတ်လုပ်မှုတိုးစေရန် ဆေးရည်များ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။ မျက်ရည်တု၏ အဓိကအသုံး မျက်ရည်တုများသည် မျက်ရည်သဘာဝအလွှာကို တုပ၍ ခြောက်သွေ့ခြင်း ချောင်းယားခြင်း လောင်ကျွမ်းသကဲ့သို့ ခံစားရခြင်း မသက်သာခြင်း တို့ကို သက်သာစေသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ခြောက်သွေ့မှု၊ စကရင်ကြည့်ချိန်ကြာမြင့်ခြင်း၊ အသက်ကြီးလာမှုကြောင့် မျက်လုံးခြောက်သွေ့ခြင်းများတွင် အသုံးများသည်။ အဓိကအချက်များ ၁။ အမျိုးအစားနှင့် ပါဝင်ပစ္စည်း အများအားဖြင့် ရေ ဆားဓာတ်များ ပေါလီမာများ (ဥပမာ carboxymethylcellulose, hyaluronate) ပါဝင်ပြီး မျက်လုံးကို စိုစွတ်စေသည်။ ၂။ Preservative-free (ထိန်းသိမ်းဆေးမပါ) အလတ်မှ ပြင်းထန် မျက်လုံးခြောက်သွေ့မှုတွင် သင့်တော် နေ့စဉ် မကြာခဏ...

ကွန်မင့်တခု = အချို့မှုန့်ကို မုန်းတီးနေကြတဲ့အုပ်စုအတွက်လဲ ရေးပေးပါဦး မိုနိုဆိုဒီယမ် ဂလူတမိတ် (MSG) ကို အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးထိန်းချုပ်ရေးဌာန (FDA) က ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံစိတ်ချရသော အစားအသောက်ပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားကြသည်။ လေ့လာမှုအများစုတွင်လည်း လူအများစုအတွက် ရေရှည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ မတွေ့ရှိရကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အချို့ လူနည်းစုတွင် ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း (ဥပမာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မျက်နှာနီခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း စသည်) ထိုဆိုချက်များကို ခိုင်မာသော သိပ္ပံသက်သေအထောက်အထားများက ပြင်းပြစွာ ထောက်ခံထားခြင်း မရှိသေးပါ။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စဉ်းစားရမည့် အချက်များနှင့် ဖြစ်နိုင်သော ဘေးထွက်လက္ခဏာများ ၁။ ထိခိုက်လွယ်မှု (Sensitivity) လူဦးရေ၏ ၁ ရာခိုင်နှုန်း မပြည့်သေးသော လူနည်းစုတွင် “MSG လက္ခဏာစု” ဟု ခေါ်ကြသော ယာယီလက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် — ခေါင်းကိုက်ခြင်း မျက်နှာဖိအားခံစားရခြင်း ဝမ်းလျှောခြင်း သို့မဟုတ် မောပန်းချင်ခြင်း မျက်နှာ သို့မဟုတ် ကိုယ်အစိတ်အပိုင်းအချို့ မာနွမ်းသလို ခံစားရခြင်း ထိုလက္ခဏာများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ပေါ့ပါးပြီး...

အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဦးနှောက်လည်း အိုမင်းလာသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် သဘာဝဖြစ်စဉ်တခုဖြစ်ပြီး အကျိုးကောင်းနှင့် အကျိုးဆိုး နှစ်မျိုးလုံး ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ ထိုအကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် လူတဦးနှင့်တဦး မတူကွဲပြားကြသည်။ ဦးနှောက်များသည် အမြန်နှုန်း မတူ၊ ပုံစံ မတူဘဲ အိုမင်းကြသည်။ အသိဉာဏ် အိုမင်းခြင်းသည် ရောဂါတမျိုး မဟုတ်ကြောင်း သတိထားရမည်။ အသက်ကြီးလာခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ဦးနှောက်ပြောင်းလဲမှုများသည် မွေးဖွားချိန်မှ စတင်၍ အသက်တာတလျှောက်လုံး ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော သဘာဝဖြစ်စဉ်၏ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်သည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ပညာရည်မြင့်မားမှု၊ ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဝေါဟာရပမာဏတို့ တိုးပွားလာနိုင်သော်လည်း အချက်အလက် ကိုင်တွယ်လုပ်ဆောင်နှုန်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်းနှင့် မှတ်ဉာဏ်အမျိုးအစားအချို့တို့ လျော့နည်းလာနိုင်သည်။ အသက် ၆၅ နှစ်နှင့် အထက် လူများ၏ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် သဘာဝအိုမင်းခြင်းကြောင့် အသိဉာဏ် ပြောင်းလဲမှုများ အနည်းအများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်ဟု တွေ့ရှိရသော်လည်း နောက်ကျအရွယ်တွင်လည်း အသိဉာဏ် ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်ချက်နှင့် ယုံကြည်ချက်များ တိုးပွားလာနေသည်။ ထိုသို့...

မြန်မာလူမျိုးများ စားသောက်သည့် အစားအသောက်များထဲက သကြားဓါတ်များသော အစားအစာများ (မြန်မာအစားအစာ၊ တရုပ်အစားအစာ၊ ထိုင်းအစားအစာ)  ⚠ မှတ်ချက် — “သကြားများ” သည် (၁) တိုက်ရိုက်ထည့်သကြား (added sugar) (၂) သဘာဝရှိသော သကြား (၃) အမြန်စုပ်ယူနိုင်သော ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့ကို ဆိုလိုနိုင်ပါသည်။ 🍬 ၁။ မြန်မာအစားအစာများတွင် သကြားဓါတ်များနိုင်သော အစားအစာများ (က) ချိုမုန့်နှင့် အချိုပွဲများ မုန့်လုံးရေပေါ် မုန့်ဟင်းခါး (အချို့ဒေသတွင် သကြားထည့်လေ့ရှိ) ထန်းလျက်မုန့်များ မုန့်စိမ်းပေါင်း ဆန်မုန့်များ (ထန်းလျက်ပါဝင်) လက်ဖက်သုပ် (သကြားထည့်လေ့ရှိ) ➡ တပွဲလျှင် 15–40 g သကြားရှိနိုင် (ခ) သောက်စရာများ နို့လက်ဖက်ရည် (သကြားများ) ကော်ဖီချို သကြားရည်ဖျော်ရည်များ သစ်သီးရည် (သကြားထည့်) ➡ နို့လက်ဖက်ရည် တခွက်လျှင် 20–35 g သကြားရှိနိုင် (ဂ) ထန်းလျက်အသုံးများသော အစားအစာများ ထန်းလျက်သုပ် ထန်းလျက်ပါဟင်း ထန်းလျက်ချိုစပ်ဟင်း ထန်းလျက်သည် သဘာဝဖြစ်သော်လည်း သကြားဓါတ်မြင့်သည်။ 🍜 ၂။ တရုပ်အစားအစာများတွင် သကြားများနိုင်သော အစားအစာများ Sweet & Sour ဟင်းများ Honey chicken Orange chicken Soy sauce + သကြားထည့်ဟင်းများ Bubble tea ➡ Swe...

မြန်မာလူမျိုးများ စားသောက်သည့် အစားအသောက်များထဲက ဆိုဒီယမ်ဆားများသော အစားအစာများ ၁။ မြန်မာအစားအစာများအနက် ဆိုဒီယမ်များနိုင်သော အစားအစာများ (က) ငန်ရည်၊ ငါးပိအခြေပြုဟင်းများ ငါးပိထောင်း ငါးပိရည် ငါးပိချက် ငါးပိငါးချဉ်သိပ် ငါးပိဖုတ် ငါးပိရည်ကျို ငါးပိရည်ချက် ငါးပိလိမ္မာကြော် ငါးပိကောင် ငါးပိကြော် ဟင်း (အငန်ရည်ထည့်ချက်ဟင်းများ) ပုစွန်ငန်ပြာရည် ငပိလည်း မှန်၊ ငါးပိလည်း မှန်တယ်။ ငံပြာရည် မှန်။ ငါးပိရည်ကျို မှန်။ ငါးပိရည်ကြို မမှန်ပါ။ ➡ ငန်ပြာရည်နှင့် ငါးပိတို့တွင် ဆိုဒီယမ်အလွန်မြင့်နိုင်သည်။ (ခ) အချဉ်သွင်း၊ ဆားသွင်းအစားအစာများ ချဉ်ဖတ်အမျိုးမျိုး ငါးခြောက်အမျိုးမျိုး အသားခြောက်အမျိုးမျိုး ပုစွန်ခြောက်အမျိုးမျိုး ➡ ထိန်းသိမ်းရန် ဆားများစွာ အသုံးပြုထားသည်။ (ဂ) အထုပ်အပိုးနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်အစားအစာများ အသင့်စားခေါက်ဆွဲ (instant noodles) စွပ်ပြုတ်အမှုန့်များ ဟင်းချိုမှုန့်၊ အရသာမှုန့် (MSG) ချစ်ပ်၊ မုန့်ခြောက် ➡ အမှုန့်ဟင်းချိုထုပ်တထုပ်တွင်ပင် ဆိုဒီယမ် အလွန်မြင့်နိုင်သည်။ (ဃ) လက်ဖက်နှင့် တွဲဖက်အစားအစာများ လက်ဖက်သုပ် ပဲကြော်၊ ငန်ပဲ သရက်သီးသနပ် ➡ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်အစားအစာများတွင် ဆားများနိုင်သည်။ ၂။ ထို...

လက်ရှိအခိုက်အတန့်တွင် စိတ်အာရုံကို ပြန်လည်ယူဆောင်လာပြီး ကိုယ်၏ အတွေးများနှင့် ခံစားချက်များကို မစီရင်ဘဲ သတိထားကြည့်ရှုခြင်းဖြစ်သည်။  ယင်းအလေ့အထသည် စိတ်ဖိစီးမှု လျော့နည်းစေပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးကို တိုးတက်စေသည်။ အလိုအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသော မကောင်းသော တုံ့ပြန်မှုများအစား ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော သိမြင်တုံ့ပြန်မှုများဖြင့် အစားထိုးနိုင်ခြင်းကြောင့် ကျန်းမာရေးမကောင်းသော နက်ရှိုင်းစွာ မြေတည်ထားသည့် အလေ့အထများကို ချိုးဖျက်နိုင်စေသည်။ သတိရှိရှိစဉ်းစားခြင်း အလေ့အထကို ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ၁။ သတိပေးချက် သတ်မှတ်ပါ တနေ့လျှင် သုံးကြိမ်ခန့် ဖုန်းသတိပေးချက်ထားပြီး လက်ရှိ ကိုယ်စဉ်းစားနေသည့် အတွေးများကို စစ်ဆေးကာ စိတ်အာရုံကို လက်ရှိအခိုက်အတန့်သို့ ပြန်လည်ယူဆောင်ပါ။ ၂။ R နည်းလမ်း ၅ ခု အသုံးပြုပါ Recognize — အတွေးများကို သတိပြုပါ (အထူးသဖြင့် ကြောက်ရွံ့မှုအခြေပြု မကောင်းသောအတွေးများ) Relax — ထိုအတွေ့အကြုံအတွင်း သက်သာစွာ နေပါ Review — အခြေအနေကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပါ Respond — ရည်ရွယ်ချက်ရှိစွာ တုံ့ပြန်ပါ Return — လက်ရှိအခိုက်အတန့်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပါ ၃။ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းများတွင် သတိရှိပါ သွားတိုက်ခြင်း၊ စားသောက်ခြင်း၊ လမ်းလ...

ဆား (ဆိုဒီယမ်) ကို အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းသည် သွေးတိုးခြင်း (hypertension) နှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်နွယ်သည်။ ဆားများလွန်းပါက ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေကို ထိန်းသိမ်းထားရန် လှုံ့ဆော်ခံရပြီး သွေးပမာဏ တိုးလာစေသည်။ ထိုကြောင့် သွေးကြောနံရံများအပေါ် ဖိအားမြင့်တက်စေသည်။ လူတိုင်းသည် ဆားအပေါ် တုံ့ပြန်မှု တူညီမဟုတ်သော်လည်း ဆိုဒီယမ်အလွန်များသော အစားအစာများကို စားသုံးခြင်းသည် ပြောင်းလဲထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အကြောင်းရင်းများအနက် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါနှင့် လေဖြတ်ရောဂါတို့၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတရပ် ဖြစ်သည်။ ဆားနှင့် သွေးတိုးခြင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးအချက်များ — ၁။ လုပ်ဆောင်ပုံ (Mechanism) ဆားအဆင့် မြင့်လျှင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဆိုဒီယမ်လျှော့ချရန် ရေကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ထိုကြောင့် သွေးကြောအတွင်း ရေပမာဏ တိုးလာပြီး နှလုံးသည် ပိုမိုအားထုတ် လုပ်ဆောင်ရသည်။ ၂။ သွေးတိုးခြင်း အန္တရာယ် ဆားသည် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း၏ တခုတည်းသော အကြောင်းရင်းဟု မဆိုနိုင်သော်လည်း ဆိုဒီယမ် အလွန်အကျွံ စားသုံးမှုသည် သွေးတိုးမြင့်ခြင်း စတင်ဖြစ်ပွားခြင်းနှင့် ခိုင်မာစွာ ဆက်နွယ်နေသည်။ ၃။ ဆားအပေါ် ထိခိုက်လွယ်မှု (Salt sensitivity) သွေးတိုးရှိသူများ၏ ၆၀ ရ...

ဆီတို့ဟူးသည် ပဲနို့ကို ချက်ကာ ခဲအောင်ပြုလုပ်ပြီး ပုံသဏ္ဌာန်တပ်ဆင်ထားသော ပဲအခြေပြု အစားအစာဖြစ်သည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ် ၂၀ ကျော်မီကပင် စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် အာရှအစားအစာယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသော အစားအစာတမျိုး ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ ပြုလုပ်ပုံ အကျဉ်း ၁။ ပဲစိုကို နူးအောင်စိုပြီး ချက်၍ ပဲနို့ထုတ်သည်။ ၂။ ပဲနို့ကို coagulant (ဥပမာ– ကယ်လစီယမ်ဆားများ) ဖြင့် ခဲအောင်ပြုလုပ်သည်။ ၃။ ထို့နောက် ဖိနှိပ်၍ တုံးပုံသဏ္ဌာန်ပြုလုပ်သည်။ အမျိုးအစားများ နူးပျော့တို့ဟူး (Silken tofu) – အရမ်းနူးပြီး ဟင်းချို၊ အချိုပွဲများတွင် သုံးသည်။ တင်းတို့ဟူး / တင်းပြင်းတို့ဟူး (Firm / Extra-firm tofu) – ကြော်ဟင်း၊ ချက်ဟင်းများတွင် သုံးသည်။ ကြော်တို့ဟူးဖောင်း (Fried tofu puffs) – အတွင်းလေဖြာပြီး ဟော့ပေါ့စသည့် ဟင်းများတွင် ထည့်သုံးသည်။ ဖောင်းရွက်တို့ဟူး (Yuba) – ပဲနို့ပေါ်ပေါ်ယံအလွှာကို ခြောက်သွားအောင် ပြုလုပ်ထားသည်။ အာဟာရတန်ဖိုး ပရိုတိန်း အရင်းအမြစ်ကောင်း ကိုလက်စတရော မပါ အနည်းငယ်သော သံဓာတ်၊ ကယ်လစီယမ် ပါဝင်နိုင် အဆီနည်း (အထူးသဖြင့် မကြော်သေးလျှင်) ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းအတွက် အထူးသင့်တော် နှလုံးသ...

ကလေးဘဝတွင် အရေးပေါ်ကူးစက်ရောဂါများ ပိုများပြီး၊ အရွယ်ရောက်လာသည်နှင့် လူနေမှုပုံစံနှင့် ဆက်နွယ်သော နာတာရှည်ရောဂါများ ပိုများလာသည်။  အသက်ကြီးအရွယ်တွင် ကိုယ်အင်္ဂါစနစ်များ ပျက်စီးယိုယွင်းလာခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ရောဂါများ ပိုမိုတွေ့ရသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ကလေးများတွင် အဆုတ်ရောင်၊ အဆုတ်ကြပ်ကဲ့သို့ ကူးစက်ရောဂါများ၊ လူငယ်များတွင် စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် ဒဏ်ရာများ၊ လူလတ်ပိုင်းတွင် အဝလွန်ခြင်းနှင့် သွေးပေါင်မြင့်ခြင်း၊ အသက်ကြီးပိုင်းတွင် နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချို၊ မှတ်ဉာဏ်ယိုယွင်းရောဂါတို့ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသည်။ အသက်အုပ်စုအလိုက် တွေ့ရလေ့ရှိသော ရောဂါများ — မွေးကင်းစနှင့် ကလေးများ (၀–၁၂ နှစ်) အအေးမိ၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ (RSV)၊ တုပ်ကွေး၊ နားရောင်ရောဂါ၊ အဆုတ်ကြပ်ရောဂါ၊ အလာဂျီရောဂါများ။ လူငယ်အရွယ် (၁၃–၁၈ နှစ်) မျက်နှာဝက်ခြံ၊ စိတ်ကျရောဂါနှင့် စိတ်ပူပန်ရောဂါများ၊ အားကစားဆိုင်ရာ ဒဏ်ရာများ။ လူငယ်အရွယ်ရောက်စ (၁၈–၃၄ နှစ်) အဝလွန်ခြင်း၊ စိတ်ကျရောဂါ၊ ၊ အရွယ်မတိုင်မီ ဖြစ်ပွားလာနိုင်သော ကင်ဆာရောဂါများ။ လူလတ်ပိုင်း (၃၅–၆၄ နှစ်) အဝလွန်ခြင်း၊ သွေးတွင်းအဆီမြင့်ခြင်း၊ သွေးဖိအားမြင့်ခြင်း၊ ဆီးချိုရေ...