Posts

Showing posts from April, 2025

Unsafe food is growing global threat အစားအသောက်အန္တရာယ်

Image
စိတ်မချရတဲ့ အစားအသောက်တွေဟာ ကမာ္ဘလုံးဆိုင်ရာအန္တရာယ်ဖြစ်နေပြီလို့ WHO ကပြောလိုက်ပါတယ်။ ပိုးမွှားတွေပါနေတဲ့ အစားအစာတွေကြောင့် ကမာ္ဘမှာ နှစ်စဉ် လူပေါင်း သန်း (၅၀၀) မကရောဂါရနေကြတယ်။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တုံးက အဲလိုဖြစ်လို့ လူပေါင်း ၃၅၁၀၀၀ ယောက်အသက်သေဆုံးခဲ့ရတယ်။ စိတ်မချရတဲ့အစားအသောက်တွေကနေ ဝမ်းပျက်တာကနေ ကင်ဆာအထိ ရောဂါဝေဒနာပေါင်း (၂၀၀) ဖြစ်စေနိုင်တယ်။ (ဗက်တီးရီးယား + ဗိုင်းရပ်စ် + ပါရာဆိုက်) ပိုးမွှားတွေနဲ့ ဓါတုပစ္စည်းတွေနည်းစေအောင် အစားအစာထုတ်လုပ်ရာမှာ သတိထားရပါလိမ့်မယ်။ မစင်တွေပါနိုင်တယ်။ အဆိပ်အတောက်တွေပါနေနိုင်တယ်။ Salmonella (ဆယ်လမိုနဲ့လား)၊ E. coli (အီးကိုလိုင်) နဲ့ Norovirus (နိုရိုဗိုင်းရပ်စ်) တွေက ရောဂါတွေရစေတာ ဖြစ်တယ်။ အာဖရိကနဲ့ မြန်မာပြည်တည်ရှိရာ အရှေ့တောင်အာရှိမှာ အဆိုးဆုံးဖြစ်တယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲက ၄၀% ဟာ အသက် ၅ နှစ်အောက်ကလေးတွေဖြစ်ကြတယ်။ အဲလိုကြောင့် စီးပွါးရေးလည်ထိခိုက်တယ်။ စာရင်းဇယားထားတဲ့ ဂျာမဏီမှာ ၂၀၁၁ တုံးက E. coli outbreak ပိုးတွေ ကပ်ရောဂါလိုဖြစ်လို့ US$1.3bn (£876m) ဘိုး တောင်သူလယ်သမားတွေနဲ့ စက်ရုံတွေမှာအရှုံးပေါ်ခဲ့တယ်။ လာမဲ့ ဧပြီ (၇) ရက်နေ့ဟာ WHO ကနေပြီး အစားအစာလုံခြုံရေး အသိပေးလှ...

Fruits and Vegetables သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ပိုစားရင် ပိုကျန်းမာတယ်

Image
၃-၄-၂၀၁၄ နေ့ကထွက်တဲ့ ယူကေနိုင်ငံ ဆေးသုတေသနတခုက အဲလိုပြောတာဖြစ်ပါတယ်။ အရင်က တနေ့မှာ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ၅ (ပိုးရှင်း) စားလို့သတ်မှတ်ထားခဲ့ရာကနေ အခု ၇ (ပိုးရှင်း) အထိစားရင် ပိုပြီးအကျိုးရှိတယ်လို့ သုတေသနကနေ တွေ့လာပါတယ်။ လူပေါင်း ၆၅၂၂၆ ယောက်ကို စမ်းသပ်ခဲ့တာပါ။ အသက်ပိုရှည်ကြပါတယ်။ ကင်ဆာဖြစ်နှုန်းနဲ့ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်နှုန်း နည်းကြပါတယ်။ လေ့လာမှုအတွင်းမှာ ဘယ်အကြောင်းနဲ့သေသေ (ပိုးရှင်း) ၇ ကနေ (ပိုးရှင်း) ၁၀ အထိစားသူတွေမှာ ၄၂% သေဆုံးမှု လျော့နည်းတာ တွေ့ရပါတယ်။ (ပိုရှင်း) တခုဆိုတာ 80g (3oz) ၈၀ ဂရမ် ဒါမှမဟုတ် ၃ အောင်စနဲ့ညီပါတယ်။ (ဆာဗင်း) ဆိုတာ အစားအသောက်တမျိုးခြင်းမတူပါ။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆိုရင် (ဆာဗင်း) တခုဆိုတာ ရိုးရိုးမီးသီးတလုံးစာ၊ ဒါမှမဟုတ် မုန်လာစိမ်း ခွက်တဝက်၊ ဒါမှမဟုတ် ကွန်ပြူတာ (မောက်စ်) တခုစာ၊ ဒါမှမဟုတ် အာလူး ခွက်တဝက်နဲ့ ညီမျှပါတယ်။ သစ်သီးဆိုရင် တင်းနစ်ဘောလုံးတလုံးစာ၊ ဒါမှမဟုတ် ဝါဂွမ်းလုံး ၇ လုံးစာနဲ့ညီမျှတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ လတ်ဆတ်တဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယလိုက်တာကတော့ ‘ဆလပ်’ လုပ်စားတာနဲ့ တတိယယိုက်တာကတော့ သစ်သီးမျိုးစုံဖြစ်ပါတယ်။ သစ်သီးရည်တွေ အကျိုးမများလှပါ။ စည်သွပ်စာတွ...

Dry cell battery poisoning ဓါတ်ခဲအဆိပ်သင့်ခြင်း

Image
ဆရာ ဓာတ်ခဲစားမိလို့ ကလေးနှစ်ယောက်သေသွားတာမြင်မိလို့ ဓာတ်ခဲစားမိတာကြောင့် သေတတ်ပါသလား ဘယ်လိုအဆိပ်ဓာတ်ပါဝင်မှုကြောင့် သေရတာလဲ သိချင်လို့ပါဆရာ ဓါတ်ခဲ ၃ မျိုးရှိတယ်။ Acidic dry cell batteries အက်စစ်အခြောက်ဓါတ်ခဲမှာမှာ Manganese dioxide နဲ့ Ammonium chloride တွေပါတယ်။  Alkaline dry cell batteries အယ်လ်ကာလိုင်း အခြောက်ဓါတ်ခဲထဲမှာ Sodium hydroxide နဲ့ Potassium hydroxide တွေပါတယ်။  Lithium dioxide dry cell batteries လစ်သီယမ်အခြောက်ဓါတ်ခဲထဲမှာ Manganese dioxide ပါတယ်။ zinc-carbon, nickel-cadmium, lithium-iron-disulfide, and nickel-metal-hydride ဓါတ်တွေလည်းပါနိုင်တယ်။ နည်းတမျိုမျိုးနဲ့ ဓါတ်ခဲဆိပ်သင့်ရာင် ခံစားရမှာ အမျိုးမျိုးဖြစ်လာနိုင်တယ်။ တချို့ ဆိုးတယ်။  မျိုချရာအစာလမ်းတလျှောက် အလွန်ပူလောင်မယ်။ စကားမပြောနိုင်ဖြစ်မယ်။ ခြေထောက်ပိုင်းယောင်မယ်။ ကြွက်သားတွေအားနည်းမယ်။ ကြွက်တက်မယ်။ လမ်းမလျှောက်နိုင်။ ခြေလက်တုန်မယ်။ အန်မယ်။ ဝမ်းလျှောမယ်။ ဗိုက်နာမယ်။ သွေးဖိအားကျမယ်။ ခေါင်းကိုက်မယ်။ ယားမယ်။ ခြေချောင်းတွေထုံမယ်။ လေပြွန်ယောက်မယ်။ နူမိုးနီးယားဝင်နိုင်တယ်။ စိတ်အာရုံနည်းမယ်။  ရှေးဦးသူနာ...

ကျန်းမာရေးစာ ၁၁ ပုဒ် တင်ပြထားပါတယ်

Image
ဆရာခင်ဗျာ ဒီအချိန်ကာလမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့အသိတရားတွေရှိဖို့ အသိဉာဏ်မျှဝေတာတွေ အချိန်ရရင်လုပ်ပေးနိုင်ရင် အသိဉာဏ်ပညာမျှဝေစေခြင်(ချင်)ပါတယ် အမှားပါရင်လဲပြင်ဆင်ပေးပါခင်ဗျာ။ ငလျင်သတင်းထွက်ကတည်းကနေ အခုစာရေးနေချိန်အထိ ကျန်းမာရေးစာ ၁၁ ပုဒ် တင်ပြထားပါတယ်။ 1. March 31, 2025 Earthquake effects ငလျင်ကြောင့် သက်ရောက်မှုများ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/03/earthquake-effects.html 2. March 31, 2025 Infections after earthquake ငလျင်နောက်ဆက်တွဲ ကူးစက်ရောဂါများ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/03/infections-after-earthquake.html 3. March 31, 2025 A mobile hospital unit ရွေ့လျားဆေးရုံ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/03/a-mobile-hospital-unit.html 4. March 31, 2025 Snake-bite မြွေကိုက်လျှင် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2022/01/snake-bite.html 5. March 31, 2025 ကျန်းမာရေး အမေးအဖြေကို ရန်ရှာသူက များတယ် https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/03/blog-post_31.html 6. March 31, 2025 Immunotherapy အင်မြူနိုသာရာပီဆိုတာ ဘာလဲ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2025/03/immuno...