Posts

Showing posts from January, 2026

အစားအစာ ရွေးချယ်ပုံက ကင်ဆာကာကွယ်ရေးမှာ ဘယ်လိုကူညီနိုင်သလဲ

Image
ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် စားသောက်နေသည့် အစားအစာနှင့် အဖျော်ယမကာများသည် လူဘဝတလျှောက် ကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်ချေကို လျော့ချနိုင်သလို တိုးမြှင့်စေနိုင်ပါသည်။ အစားအစာကို “ဆေးဝါးတမျိုး” အဖြစ် မြင်မြင်သာသာ စဉ်းစားသင့်သည်ဟု ကျန်းမာရေးပညာရှင်များက အလေးပေးပြောကြားထားကြပါသည်။ 🍎 အစားအစာ = ဆေးဝါး အစားအစာသည် အရသာရှိပျော်ရွှင်စရာ ဖြစ်ရုံသာမက၊ ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်ရပါမည်။ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ချေ လျော့ချရန် ကျန်းမာရေးနှင့် ကိုက်ညီသည့် စားသောက်ပုံစံကို ရွေးချယ်ခြင်းမှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ 🌿 အပင်အခြေပြု အစားအစာကို အဓိကထားပါ သစ်သီးများ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အစေ့အဆန် အပြည့်အဝပါဝင်သော အစားအစာများ ➡️ သက်သတ်လွတ် ဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ➡️ အစားအစာ၏ အများစုကို အပင်အခြေပြု အစားအစာများဖြင့် ဖြည့်စွက်ထားခြင်းသာ အဓိကဖြစ်ပါသည်။ 🌭 ရှောင်ရှားသင့်သော အစားအစာများ အနီရောင်အသား အမဲသား ဝက်သား သိုးသား ဆိတ်သား 🍗 အနီရောင်အသား မပါဝင် သော အသားများ (စားသုံးနိုင်သည်) ကြက်သား ငါး ပင်လယ်စာများ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အသားများ (ဆော့စေးချာ၊ ဟော့ဒေါ့ စသည်) အလွန်အမင်း ပြုပြင်ထားသော အစားအစာများ သကြားနှင့် ထိန်းသိမ်းဆေးများ များစွာပါဝင်သော ...

February health tips ဖေဖော်ဝါရီ လကျန်းမာရေး အကြံပြုချက်များ

Image
  (❤️ American Heart Month) ဖေဖော်ဝါရီလတွင် နှလုံးကျန်းမာရေး ကို အထူးဂရုပြုရန် အကြံပြုပါသည်။ အစားအစာ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးတို့ကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာ သန်မာလာစေပြီး လဲကျဒဏ်ရာ အန္တရာယ်ကိုလည်း လျော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ 🫀 နှလုံးကျန်းမာရေး & အာဟာရ ✔️ နှလုံးအတွက် ကောင်းမွန်သော အစားအစာများ အသီးအနှံများ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ အစေ့အဆန် အပြည့်အစုံ အဆီနည်း ပရိုတိန်းများ (ငါး၊ ကြက်သား၊ ပဲမျိုးစုံ) ⚠️ ကန့်သတ်သင့်သော အရာများ ဆားအလွန်အကျွံ သကြားများ Trans fat များ စက်ရုံထုတ် အပြုပြင် အစားအစာများ 🥑 ကျန်းမာရေးကောင်းသော အဆီများ ဆာလမုန်ငါး သစ်ကြားသီး Flax seeds နှမ်းညို ➡️ Omega-3 အဆီအက်ဆစ်များသည် ရောင်ရမ်းမှုကို လျော့ချပေးနိုင်ပါသည်။ 🚶‍♂️ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု & လေ့ကျင့်ခန်း ✔️ လှုပ်ရှားတက်ကြွစွာ နေပါ အပတ်စဉ် အလယ်အလတ်အဆင့် လေ့ကျင့်ခန်း မိနစ် ၁၅၀ ခန့် လမ်းလျှောက်မြန်မြန်၊ စက်ဘီးစီးခြင်း စသည် 🔥 အပူပေး လေ့ကျင့်ခန်း အေးသောရာသီတွင် ကြွက်သား တင်းကျပ်မှု မဖြစ်စေရန် အိမ်အတွင်း ပေါ့ပါးသော လှုပ်ရှားမှုများ ပြုလုပ်ပါ 🏠 အိမ်အတွင်း လှုပ်ရှားမှုများ ယောဂါ လေ့ကျင့်ခန်းများ ...

Sour taste tolerance အချဉ်အရသာကို ခံနိုင်ရည်

Image
ကွန်မင့်တခု = မြန်မာပြည်က ဒိန်ချဥ် (သကြားမပါတာက) ချဥ်လွန်းလှတော့ မစားနိုင်ဘူး ဆရာ ပြန်စာ အချဉ်အရသာကို ခံနိုင်ရည် (Sour taste tolerance) ဆိုသည်မှာ အချဉ်ဓာတ်မြင့်မားသော အစားအစာများကို မမုန်းမဖြစ်ဘဲ စားသုံးနိုင်စွမ်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဤစွမ်းရည်သည် မျိုးရိုးဗီဇအပေါ် အလွန်မူတည်နေပြီး (အပြောင်းအလဲ၏ ၅၃% ခန့်) အကြိမ်ကြိမ် ထိတွေ့စားသုံးမှုကြောင့်လည်း သက်ရောက်မှု ရှိပါသည်။ လူကြီးအများစုအတွက် အချဉ်ဓာတ်မြင့်ခြင်းသည် မသက်သာမဖြစ်ဟု ခံစားရတတ်သော်လည်း လူ ၈ ယောက်တွင် ၁ ယောက်ခန့်ကတော့ အလွန်အမင်း အချဉ်အရသာကို နှစ်သက်ကြပါသည်။ ကလေးများမှာ လူကြီးများထက် အချဉ်အရသာကို ပိုမို ခံနိုင်ရည်ရှိတတ်ကြပါသည်။ အချဉ်အရသာ ခံနိုင်ရည်ကို သက်ရောက်စေသော အချက်များ မျိုးရိုးဗီဇနှင့် အာရုံခံစားနိုင်စွမ်း မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ အချက်များသည် လူတဦးချင်းစီ၏ အချဉ်အရသာကို မည်မျှ ပြင်းထန်စွာ ခံစားမည်ကို အရေးကြီးစွာ သက်ရောက်စေပါသည်။ အချို့သူများမှာ “အရသာကို အလွန်ခံစားနိုင်သူ” (super-taster) ဖြစ်၍ အချဉ်အရသာကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ခံစားရတတ်ကြသော်လည်း အချို့သူများမှာ အာရုံခံစားနိုင်စွမ်း နိမ့်ပါးသဖြင့် အချဉ်အရသာကို ပိုမိုသက်သာစွာ ခံစားနိုင်ကြပါသည...

Dahi ခေါ်ဒိန်ချဉ်

Image
ဒိန်ချဥ်မှာလဲသကြားပါလားဆရာ။ Dahi ခေါ်ဒိန်ချဉ်သည် အိန္ဒိယဒေသခွဲ တွင် ရိုးရာအဖြစ် အသုံးများသော ယိုဂတ် (yogurt) တမျိုးဖြစ်ပြီး နွားနို့၊ ကျွဲနို့ သို့မဟုတ် ဆိတ်နို့ကို ပြုတ်ပြီး starter culture (ယိုဂတ်အဟောင်း သို့မဟုတ် lactic acid ဘက်တီးရီးယား) ဖြင့် ဖာမင့်လုပ်၍ ပြုလုပ်ပါသည်။ Dahi ခေါ်ဒိန်ချဉ်သည် ပရိုဘိုင်အိုတစ်များ၊ ကယ်လစီယမ် နှင့် ပရိုတိန်း ကြွယ်ဝပြီး အစားအစာအဖြစ် နေ့စဉ်စားသုံးကြသကဲ့သို့ ကိုယ်ခန္ဓာအပူ လျော့ချရန်၊ အစာချေမှု ကောင်းမွန်စေရန် နှင့် raita, lassi ကဲ့သို့ ဟင်းလျာများ၏ အခြေခံအဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။ ယိုဂတ်အချို့ကဲ့သို့ အလွန်ထူမကာ အနည်းငယ်ပါးပြီး ချဉ်ချိုသည့် အရသာ ရှိပါသည်။ အိမ်တွင် ရိုးရာ Dahi ခေါ်ဒိန်ချဉ်ပြုလုပ်နည်း (ဗီဒီယိုတွင် ပြထားသော နည်းလမ်း) ၁။ ပြုတ်ပြီး အေးအောင်ထားခြင်း နို့ ၁ လီတာကို ပြုတ်ပြီး လက်နဲ့ ထိလျှင် နွေးနွေးလေး ဖြစ်သည့်အထိ အေးအောင် ထားပါ။ ၂။ Starter ထည့်ခြင်း နွေးနွေးဖြစ်လာသော နို့ထဲသို့ ယိုဂတ်အသစ် ၁–၂ ဇွန်းကို ထည့်ပြီး ကောင်းစွာ ရောမွှေပါ။ ၃။ ဖာမင့်လုပ်ခြင်း (Set) အဖုံးဖုံးကာ နွေးထွေးသော နေရာတွင် ၆–၁၂ နာရီခန့် မလှုပ်မရှားထားပါ။ ၄။ သိမ်းဆည်းခြင်း တည်လာပါက အလွန်အမင...

Pantoprazole နှင့် Apixaban

Image
သွေးကျဲဆေး Apixaban မသောက်ခင်နာရီဝက်လောကိခြားပြီး အမြဲတွဲသောက်လို့ရလား သိပါရစေခင်ဗျာ Pantoprazole နှင့် Apixaban (Eliquis) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် အတူတကွ သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ အရေးကြီးပြီး တိုက်ရိုက်ဆိုင်ရာ ဆေးအပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုများကို ပုံမှန်အားဖြင့် မတွေ့ရပါ။ သို့သော် pantoprazole သည် ဆေးထုတ်ပယ်မှုကို လျော့ချနိုင်သဖြင့် apixaban သွေးအတွင်း အဆင့်အတန်းကို တချို့အခြေအနေများတွင် မြင့်တက်စေနိုင်ခြေ ရှိပါသည်။ ဤဆေးနှစ်မျိုးကို သွေးကျဲဆေး (anticoagulant) သောက်သုံးရာမှ ဖြစ်နိုင်သော အစာအိမ်–အူလမ်းကြောင်း သွေးယိုခြင်း ကို ကာကွယ်ရန် အတူတကွ သတ်မှတ်ပေးလေ့ရှိပါသည်။ အရေးပါသော အချက်များ ဆေးအပြန်အလှန် အန္တရာယ် (Interaction Risk) Eliquis နှင့် pantoprazole အကြား တရားဝင်အနေဖြင့် ပြင်းထန်သော ဆေးအပြန်အလှန် သက်ရောက်မှု မဖော်ပြထားသော်လည်း PPI ဆေးများ (pantoprazole အပါအဝင်) သည် သွေးကျဲဆေးများ၏ ပြောင်းလဲအသုံးချမှု (metabolism) ကို သက်ရောက်စေနိုင်ပြီး သွေးအတွင်း ဆေးအဆင့်အတန်းကို တိုးစေနိုင်သည်ဟု အချက်အလက်အချို့က ပြသထားပါသည်။ အကျိုးကျေးဇူးများ (Benefits) သွေးကျဲဆေးများ သောက်သုံးနေသူများတွင် အစာအိမ်–အူလမ်းကြောင်း ...

Vonoprazan နှင့် pantoprazole

Image
Vonoprazan က pantoprazole ထက်ပိုကောင်းတယ်ဆို ဟုတ်လားဆရာ ဆေးတွေကို ပိုကောင်းတယ် ပိုထက်တယ်စသဖြင့် ပြောလို့မရပါ။ (၁) Vonoprazan (ကုန်အမည် — VOQUEZNA) သည် Potassium-competitive acid blocker (PCAB) အမျိုးအစား ဆေးဝါးဖြစ်ပြီး အစာကြောပေါက်အနာအဆာဖြစ်ရောဂါ (erosive esophagitis)၊ အစာအိမ်အူကြောပြန်တက်ရောဂါ (gastroesophageal reflux disease – GERD) နှင့် H. pylori ကူးစက်ရောဂါ ကို ကုသရန် အသုံးပြုပါသည်။ (H. pylori ကို ကုသရာတွင် အန်တီဘိုင်အိုတ ဆေးများနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုရပါသည်။) ဤဆေးသည် အစာအိမ်အက်စစ်ထုတ်လုပ်မှုကို မြန်ဆန်စွာ လျော့ချပေးနိုင်ခြင်း အားဖြင့် အကျိုးသက်ရောက်ပါသည်။ အများဆုံး တွေ့ရသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ မှာ မူးဝေခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း တို့ဖြစ်ပါသည်။ Vonoprazan ဆိုင်ရာ အချက်အလက်အရေးပါများ ဆေးအမျိုးအစား (Drug Class) Potassium-competitive acid blocker (PCAB) ဖြစ်ပြီး၊ ရိုးရာ PPI (proton pump inhibitor) ဆေးများထက် အက်စစ်ထိန်းချုပ်မှု မြန်ဆန်၍ ကြာရှည်ခံ သော အားသာချက်ရှိပါသည်။ အသုံးပြုရသော ရောဂါများ (Common Uses) ရင်ပူရင်လောင်ခြင်း အစာကြောပေါက်အနာအဆာဖြစ်ရောဂါ (...

သကြားကို အလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာအပေါ် ဘယ်လို သက်ရောက်မှုရှိသလဲ

Image
သကြားကို အလွန်အကျွံ စားသုံးတာ မကောင်းဘူးဆိုတာကို သင် သိပြီးသားဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမှန်တကယ်မှာတော့ လူအများစုက လိုအပ်တာထက် ပိုစားနေကြဆဲပါပဲ။ အမေရိကန်လူမျိုးတွေဟာ တနေ့ကို ထပ်တိုးသကြား (added sugar) ကနေ ကယ်လိုရီ ၂၇၀ လောက် ပျမ်းမျှ စားသုံးနေကြပါတယ်။ ဒါဟာ တနေ့ကို လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁၇ ဇွန်းလောက် ဖြစ်ပြီး၊ အကြံပြုထားတဲ့ အများဆုံးပမာဏဖြစ်တဲ့ တနေ့ ၁၂ ဇွန်း (သို့) ကယ်လိုရီ ၂၀၀ နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ပိုများနေပါတယ်။ သကြားပါဝင်တဲ့ အချိုရည်များ၊ သကြားလုံးများ၊ မုန့်ဖုတ်အမျိုးအစားများ၊ အချိုချဉ်နို့ထွက်ပစ္စည်းများဟာ ထပ်တိုးသကြားရဲ့ အဓိကရင်းမြစ်များ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပေါင်မုန့်၊ ခရမ်းချဉ်သီးဆော့စ်၊ ပရိုတင်းဘားလို အချိုမဟုတ်ဘူးလို့ ထင်ရတဲ့ အစားအစာအချို့ထဲမှာပါ သကြား ပါဝင်နေတတ်တာကြောင့် မသိမသာနဲ့ သကြားအလွန်အကျွံ စားသုံးမိသွားနိုင်ပါတယ်။ ထပ်တိုးသကြားတွေကို အာဟာရအညွှန်းစာရွက်ပေါ်မှာ တွေ့ရခက်နိုင်ပြီး၊ ပြောင်းဖူးရည် (corn syrup)၊ အဂါဗီရည် (agave nectar)၊ palm sugar ပန်လ်သကြား၊ ကြံသကြားရည် (cane juice)၊ ဆူးကရိုစ် (sucrose) စတဲ့ အမည်အမျိုးမျိုးနဲ့ ဖော်ပြထားတတ်ပါတယ်။ ဘယ်လိုအမည်နဲ့ ခေါ်ခေါ်၊ သကြားဆိုတာက သကြားပါ...

Treatment-Resistant Depression ကုသမှု မအောင်မြင်သော စိတ်ကျရောဂါ

Image
ထိရောက်သော ကုသနည်း ၈ မျိုး စိတ်ကျရောဂါအတွက် အသုံးပြုသော ဆေးဝါးများ မအောင်မြင်လျှင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရသူအတွက် ဘဝသည် အလွန်ခက်ခဲနာကျင်လာနိုင်ပါသည်။ အောက်ဖော်ပြပါ ကုသနည်းများမှာ ဆေးဝါး မပါဝင်ဘဲ အသုံးချနိုင်သော နည်းလမ်းများ ဖြစ်ပြီး၊ လူအချို့အတွက် စိတ်အခြေအနေ သက်သာလာစေပါသည်။ အသေးစိတ်ကို အောက်တွင် လေ့လာနိုင်ပါသည်။ ကုသမှု မအောင်မြင်သော စိတ်ကျရောဂါ ဆိုသည်မှာ အဓိက စိတ်ကျရောဂါ (Major Depression) ကို ကုသရန် ဆေးဝါးများနှင့် ကုထုံးများ များစွာ ရှိပါသည်။ သို့သော် အမျိုးသား ကျန်းမာရေး သုတေသန အင်စတီကျူးရှင်း (National Institutes of Health) ၏ အစီရင်ခံစာအရ၊ စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရသူများအနက် ၃၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် သည် ကုသမှု မအောင်မြင်သော စိတ်ကျရောဂါ (Treatment-Resistant Depression – TRD) ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် TRD ဟူသည်မှာ သင့်လျော်သော ဆေးပမာဏနှင့် သတ်မှတ်ထားသော ကာလအတွင်း စိတ်ကျဆေး နှစ်မျိုး ကို ဆက်တိုက် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း စိတ်ကျရောဂါ မသက်သာဘဲ ဆက်လက်တည်ရှိနေသော အခြေအနေကို ဆိုလိုပါသည်။ (မှတ်ချက် — TRD အတွက် သတ်မှတ်ချက်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် မရရှိသေးဘဲ၊ ပညာရှင်များက ပိုမိုတိကျ...

Dealing with Food Allergies အစားအစာအလာဂျီ

Image
အစားအစာအလာဂျီ ဆိုသည်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကာကွယ်ရေးစနစ် (immune system) က အစားအစာတခုကို အန္တရာယ်ရှိသည့်အရာဟု မှားယွင်းစွာ သတ်မှတ်ယူပြီး တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထိုကြောင့် အရေပြားယားယံခြင်း၊ ဖောင်းပွခြင်း၊ အစာခြေလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ပေါ်ပေါက်နိုင်ပါသည်။ တုံ့ပြန်မှုများမှာ ပေါ့ပါးသည့် အဆင့်မှ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သည့် အခြေအနေ (anaphylaxis) အထိ ကွဲပြားနိုင်ပြီး၊ အလာဂျီ ဖြစ်စေသည့် အစားအစာကို လုံးဝရှောင်ကြဉ်ခြင်းဖြင့်သာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပါသည်။ အများအားဖြင့် အလာဂျီ ဖြစ်စေတတ်သည့် အစားအစာများမှာ နို့၊ ဥ၊ မြေပဲ၊ သစ်ပင်ပဲမျိုးများ၊ ငါး၊ ပင်လယ်ကောင်ပုစွန်အမျိုးအစားများ၊ ဂျုံ၊ ဆိုယာ၊ နှမ်း စသည်တို့ ဖြစ်ပါသည်။ လက္ခဏာများနှင့် ပြင်းထန်မှု လက္ခဏာများမှာ ကွဲပြားနိုင်သော်လည်း အများအားဖြင့် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်တတ်ပါသည်— အရေပြားပေါ် ယားယံခြင်း၊ ဖုထွက်ခြင်း (hives) အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ဖောင်းပွခြင်း သို့မဟုတ် အစာခြေပြဿနာများ အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာကျင်ခြင်း အသက်ရှူရခက်ခဲခြင်း Anaphylaxis — ပြင်းထန်၍ အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်ပေါ်ရခြင်း အကြောင်...

Mung bean စားတော်ပဲနှင့် ကိုယ်အလေးချိန်

Image
မနေ့က စားတော်ပဲပြုတ်ပုံနဲ့အတူ တင်ထားတာတခုကို တွေ့လိုက်တယ်။ ဆရာဝန်ကိုမေးတာတော့ မဟုတ်ပါ။ ဒီပဲက ဝိတ်တတ်လားရှင့် မနက်ပိုင်းသင်တန်းသွားရတာ အစာစားချိန်မရှိလို့ ၅၀၀ဖို့ အမြဲတမ်းဝယ်စားဖြစ်နေလို့ပါ ကယ်လိုရီများလားရှင့် ဆရာဝန်မဟုတ်သူတွေကလည်း တယောက်တမျိုးဖြေထားကြတယ်။ တက်တယ်။ မတက်ဘူး။ ပဲမျိုးစုံ အားလုံးကောင်းပါသည်။ လူအများ စားသလောက်သာစားရင် ဘေးမဖြစ်ပါ။ ဆေးသုတေသနအတိုင်း တင်ပြပါမယ်။ (၁) စားတော်ပဲ ကို အင်္ဂလိပ်လို အများအားဖြင့် — Mung bean (Green gram) ဟု ခေါ်ပါသည်။ သိပ္ပံအမည် — Vigna radiata အိန္ဒိယ–အရှေ့တောင်အာရှအစားအစာများတွင် အလွန်အသုံးများပြီး ပဲပြုတ်၊ ပဲပေါက် (mung bean sprouts)၊ မုန့်များ၊ ဟင်းများတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ စားတော်ပဲ (Mung beans / Green gram) သည် အာဟာရဓာတ်များစွာ ပါဝင်သော ပဲမျိုးဖြစ်ပါသည်။ ချက်ပြုတ်ပြီးသော အရွယ်ရောက် စားတော်ပဲကို ခွက်တခွက် (၂၀၀ ဂရမ်ခန့်) စားသုံးပါက ကယ်လိုရီ ၂၁၂ ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ ဤပဲမျိုးသည် ပရိုတင်းများ၊ ဖိုင်ဘာများပြားပြီး အာဟာရတန်ဖိုးမြင့်မားသော ပဲမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ မချက်ရသေးသော အခြောက်အလှမ်း စားတော်ပဲ ၁၀၀ ဂရမ် တွင် ကယ်လိုရီ ၃၄၇ ခန့် ပါဝင်ပါသည်။ ပဲပေါက် (sprouted mu...

အမုန်းခံသူမရှိရင် ပိုပြီးဒုက္ခရောက်မယ်

Image
မေးခွန်း = ဦးခေါင်းထုံရတဲ့အကြောင်းရင်းဘာကြောင့်ပါလဲဆရာ ဦးခေါင်းကို CT Scan တို့ x ray တို့ရိုက်သင့်ပါလားဆရာ အသက်လဲ ၇၅နှစ်ဆိုတော့ ပြီးတော့ကျမတို့မှာ သားအမိနှစ်ယောက်ပဲနေရတာဆိုတော့ စိုးရိမ်လို့ပါဆရာ ဆရာ့ကို မေးခွန်းတွေအများကြီးမေးရတာလဲ အားနာလှပါတယ်ဆရာ။ ပြန်စာ = ဆေးစစ်တာကို စမ်းသပ်ကုသပေးနေတဲ့ အထူးကုဆရာဝန်က ညွှန်မှသာ လုပ်သင့်။ ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ။ အဲလို မေးခွန်းမျိုးတွေ မကြာခဏရပါတယ်။ တချို့က ဆေးစစ်တာနဲ့ ဆေးကုတာကို ရောနေကြတယ်။ ဘန်ကောက်သွားဆေးစစ်ပြီးပြီ မပျောက်သေးဘူးတဲ့။ မြန်မာပြည်မှာ ဆေးကုစရိတ်သာမက၊ ဆေးစစ်ရတဲ့ကုန်ကျစရိတ်က ကြီးမားတယ်။ မကုန်သင့်တာ မကုန်စေချင်ပါ။ ဖြည့်စွက်စာတွေကိုလည်း အဲလို ပြန်ရေးရတယ်။ လူတိုင်း မလိုပါ။ လိုတဲ့သူတွေသာ လိုတယ်။ မလုပ်မဖြစ်တာတော့ လုပ်ရပါမယ်။  ကင်ဆာဆေး၊ ဆီးချိုဆေး၊ သွေးတိုးဆေး အလွဲ အမှားတွေကို တွေ့တိုင်းလည်း အမုန်းခံပြီး ထောက်ပြပါတယ်။  အခုခေတ်ပျက်မှာ ပိုက်ဆံရှာနည်းတွေက ဆန်းပြားလာတယ်။ ကျားဖြန့်လို မခေါ်လည်း အတုတွေ၊ အလိမ်တွေနဲ့ မလိုအပ်တာလည်း ဝယ်ချင်အောင်ကြော်ငြာနည်းတွေဟာ အတူတူသဘောသာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုအမုန်းခံသူမရှိရင် မြန်မာပြည်သူပြည်သားတွေ ပိုပြီးဒုက္ခရောက်မယ်။ ဒေါက်...

Brain tumors ဦနှောက်အကျိတ်များ

Image
ဦနှောက်အကျိတ်အကြောင်းမေးချင်လိုပါဆရာ တွန်ကန်အားရှိတဲ့အကျိတ် နဲ့ တွန်ကန်အားမရှိတဲ့ အကျိတ်ဘယ်လို့ ကွာခြားမှုရှိလဲဆရာ အဖေခေါင်းထဲကအကျိတ်က 2.1cm ရှိတယ်ပြောတယ် ဘေးပတ်ဝန်ကျင်ကိုတော့ တွန်းကန်မှုမရှိဘူးပြောတယ်ဆရာ (၁) ဦးနှောက်အကျိတ်များကို အဓိကအားဖြင့် အကျိတ်မကင်ဆာ (benign) နှင့် အကျိတ်ကင်ဆာ (malignant) ဟူ၍ ခွဲခြားပါသည်။ ထိုအကျိတ်များသည် ဦးနှောက်အတွင်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားလာသော (primary) အမျိုးအစားဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများမှ ပျံ့နှံ့ဝင်ရောက်လာသော (metastatic) အမျိုးအစားလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဦးနှောက်အတွင်း စတင်ဖြစ်ပွားသော အကျိတ်များအနက် အများဆုံးတွေ့ရသည့် အမျိုးအစားမှာ အများအားဖြင့် အကျိတ်မကင်ဆာဖြစ်သော meningioma ဖြစ်ပါသည်။ လူကြီးများတွင် တွေ့ရသော အကျိတ်ကင်ဆာအမျိုးအစားများအနက် အများဆုံးမှာ glioblastoma (GBM) ဖြစ်ပါသည်။ ကုသမှုနည်းလမ်းများသည် အကျိတ်၏ အဆင့်အတန်း (grade)၊ တည်နေရာ၊ အမျိုးအစားတို့အပေါ် မူတည်ပြီး ခွဲစိတ်ကုသခြင်း၊ ရောင်ခြည်ကုထုံး (radiation) နှင့် ဆေးဝါးကုထုံး (chemotherapy) တို့ကို အသုံးပြုပါသည်။ ဦးနှောက်အကျိတ် အမျိုးအစားများ Glioma များ Glial cell များမှ စတင်ဖြစ်ပ...

Tizanidine 2 mg ဆေး

Image
မေးခွန်း ဆရာဝန်က ပြောပြတာပဲနားထောင်ပြီးတော့ ကျီးပေါင်းကြောင့်လို့ပြောပီး ဆေးနှစ်မျိုးကို ၂ပတ်သောက်ခိုင်းလိုက်ပါတယ် Tizan20 က မနက်တခြမ်း ညတခြမ်းပါ Vit B Denk က မနက်၁ ည၁ပါ ဘာမှရောဂါရှာဖွေတာမရှိဘဲပေးလိုက်တာပါ ဆေးကခုမှစသောက်တာမို့ မသက်သာသေးပါဘူးဆရာ Vit B Denk ကိုတော့သိပါတယ်ဆရာ Tizan20 ကိုတော့ မသိပါဘူးဆရာ လှဲနေမှ ခေါင်းထုံတာက တဖြည်းဖြည်း သက်သာလာတာဆိုတော့ ခေါင်းဘက်ကို သွေးမပို့နိုင်တာမျိုးလားလို့တွေးပြီးစိတ်ပူလို့ပါဆရာ ဘာရောဂါဖြစ်နိုင်လဲဆိုတာရယ် ခုတိုက်တဲ့ Tizan20က ဘာဆေးလဲဆိုတာရယ် စိုးရိမ်ရလားဆိုတာ သိချင်လို့ပါဆရာရှင့် ဘယ်လိုဆရာဝန်နဲ့ပြသသင့်ပါလဲဆရာ ဘာလုပ်ရမလဲဆိုတာညွှန်ကြားပေးစေလိုပါတယ်ဆရာရှင့် ပြန်စာ Vozan 20 mg (Vonoprazan) is a potent Potassium-Competitive Acid Blocker (P-CAB) ဆေးက အစာအိမ်အက်စစ်ဓါတ် အထက်ပြန်တာကို နည်းစေတဲ့ဆေးဖြစ်တယ်။ မေးခွန်း မှားသွားလို့ပါဆရာ ဆေးနာမည်က Tizanidine 2mg ပါဆရာ ဘာဆေးလဲဆရာ ဖြေကြားပေးပါရှင့် ပြန်စာ Tizanidine 2 mg ဆေး ရေတိုသက်ရောက်မှုရှိတဲ့ uscle relaxant  ကြွက်သားပျော့ဆေးတမျိုးဖြစ်တယ်။ 2 mg ကို ၆-၈ နာရီတကြိမ်ပေးတယ်။ တနေ့မှာ 6 mg ထက် မပိုရရ။ ဘေးထွက်သက်ရောက်မ...

သေးငယ်သော်လည်း ရေရှည်တည်တံ့နိုင်သော အစားအသောက်ပြောင်းလဲမှုများကို လုပ်ဆောင်ခြင်း

Image
Small, sustainable dietary changes  ဥပမာအားဖြင့် ပန်းကန်တဝက်ကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်များဖြင့် ဖြည့်စားခြင်း၊ သကြားများသော မုန့်များအစား အခွံမာသီးများ ပြောင်းစားခြင်း၊ ဆော်ဒါအစား ရေသောက်ခြင်းတို့သည် ဆီးချိုရောဂါကို ကာကွယ်နိုင်ရန်နှင့် ရေရှည်ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်နိုင်ရန် အရေးပါသော အကျိုးသက်ရောက်မှုများ ရရှိစေနိုင်ပါသည်။  အဓိကကျသော အလေ့အကျင့်များမှာ ဖိုင်ဘာကြွယ်ဝသော အစားအစာများ စားသောက်ခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားသော အစားအစာများကို ကန့်သတ်ခြင်းနှင့် သွေးချိုကို ထိန်းညှိရန် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုများ ထည့်သွင်းလုပ်ဆောင်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ ကျန်းမာရေးကောင်းရန် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်နိုင်သော အဆင့်များ • ဖယ်ရှားခြင်းထက် ပိုထည့်ပါ — ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အသီးအနှံများကို တနေ့လျှင် ၄–၅ ခွက်အထိ ပိုမိုစားသောက်ရန် အာရုံစိုက်ပါ။ • အစားအစာ အစားထိုးရွေးချယ်မှုများ — အဖြူမုန့်အစား ဂျုံပြည့်မုန့်၊ ချစ်ပ်စ်အစား အခွံမာသီးများကို ရွေးချယ်ပါ။ • ဖိုင်ဘာကို ဦးစားပေးပါ — ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်များ မစားမီ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ သို့မဟုတ် ဖိုင်ဘာကြွယ်ဝသော အစားအစာများကို အရင်စားခြင်းဖြင့် သွေးချို ရုတ်တရက် မြင့်တက်ခြင်းကို လျော့ပ...

ပဲ နဲ့ ပေါင်မုန့်

Image
  အနောက်နိုင်ငံတွေမှာတော့ အသင့်စားလို့ရတဲ့ ပဲစည်သွတ်ဗူးနဲ့ ပေါင်မုန့်မီးကင် စားကြတယ်။ သူတို့ဆီမှာတော့ ပဲစည်သွတ်ဗူးတွေက အလွန်ဈေးချိုတယ်။ ၁ ဒေါ်လာလောက်နေ ၃ ဒေါ်လာ။ ဗူးဖွင့်ပြီး စားလိုက်ရုံဘဲ။ မီးဖိုထဲ ဝင်စရာမလို။ မြန်မာပြည်မှာလည်း ထမင်းနဲ့ ပဲ စားသင့်ကြပါတယ်။ ဗူးက ဈေးကြီးကောင်းကြီးမယ်။ ပဲကို ကိုယ်တိုင်ပြုတ်၊ ပဲပြုဝယ်စားနိုင်ကြပါတယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် ကောင်းတယ်။ အာဟာရပြည့်အောင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်တမျိုးမျိုးသာလိုတော့တယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Food for hyperthyroidism လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်းများတာအတွက် အစားအသောက်

Image
ဆရာရှင့်ဒီလိုအဖြေမျိုးစိုးရိမ်ရလာ thyroid ပတ်သက်ပြီးဆရာဝန်ကဆေးပေးတယ် thyroid hormone များတယ်တဲ့ Methimazole 5mg 1 table twice a day သောက်ခိုင်းတယ်နေလို့ မကောင်းဘူး ချမ်းစိမ့်စိမ့်နောက်ပြီး အသားအရေနွေးနွေးနဲ့ ချွေးပြန်သေးတယ် ညဖက်ဆို လည်ပင်းလည်းအလုံးစမ်းမိတယ်ဖိရင်နာတယ် throid cancer များလာမသိဘူးကျွန်မအမျိုးသားပါဒီလို Symptomsဖြစ်တတ်လာ အလုပ်လည်းမသွားနိုင် မောတယ် လူကပိန်ပိန်လာတယ် thyroid hormon များရင် ဘာတွေရှောင်ရမှာလဲ အစားအသောက်နဲ့ပတ်သက်လာရင်ဆရာ မေးတိုင်းပြန်လည်ဖြေကြားထားတဲ့အတွက် ကျေးဇူးပါဆရာ။ Methimazole (brand names: Tapazole, Northyx) ဆေးဟာ လည်ပင်းကြီးဟော်မုန်းများတာအတွက် ဆေးဖြစ်တယ်။ Hyperthyroidism အတွက် အစားအသောက် Hyperthyroidism ဖြစ်ပါက အိုင်အိုဒင်းနည်းသော၊ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအသောက် ကို ဦးစားပေးသင့်ပါသည်။ ပင်လယ်မြက် (seaweed)၊ အိုင်အိုဒင်းဆား နှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများကို များစွာ မစားသင့် ပါ။ အပြင်အဆင်အဖြစ်— Selenium (ဘရာဇီးလ်အစေ့အဆံ၊ ငါး) Zinc (အမဲသား၊ ချစ်ကပီပဲ) Calcium နှင့် Vitamin D (အရိုးကျန်းမာရေးအတွက်) Iron (အမဲသားအပါး၊ စပင်နစ်ချ်) Cruciferous ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ (ချက်ပြီးစာ...

ပဲအမျိုးမျိုး လူကြီးအရွယ်များ တနေ့လျှင် မည်မျှ စားသုံးသင့်သနည်း

Image
မေးခွန်းတခု = တရက်ကိုပဲပြုတ် ဘယ်လောက်စားသင့်ပါသလဲဆရာ။ တပတ်လုံးရောစားသင့်ပါသလား။ 🌱 လူကြီးအရွယ်အတွက် ပဲ စားသုံးပမာဏ (တနေ့) 🔹 အခြေခံအကြံပြုချက် ချက်ပြီးသား ပဲ ½ ခွက် မှ ၁ ခွက် (အလေးချိန်အားဖြင့် ~ ၁၀၀–၂၀၀ ဂရမ်) 👉 တနေ့ ၁ ကြိမ် စားလျှင် လုံလောက်ပါသည်။ 🔹 ပဲအမျိုးအစားလိုက် အကြံပြု ပမာဏ ပဲအမျိုးအစားတနေ့သင့်တော်သောပမာဏပဲကြီး၊ ပဲလေး၊ ပဲပင့်ချက်ပြီးသား ½–၁ ခွက်ကုလားပဲချက်ပြီးသား ½ ခွက်ပဲစိမ်း (mung bean)ချက်ပြီးသား ½–၁ ခွက်ပဲမုန့် (soybean)ချက်ပြီးသား ½ ခွက် (ပရိုတိန်းမြင့်)ပဲအမျိုးမျိုး ရောစပ်စုစုပေါင်း ၁ ခွက် မကျော်စေရ 🌿 ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူး ✔️ အသားဓာတ် (Protein) – အသားမစားသူများအတွက် အရေးပါ ✔️ အမျှင် (Fiber) – ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ သွေးချို ထိန်းညှိမှုကောင်း ✔️ ကိုလက်စထရော လျော့ချရေး အထောက်အကူဖြစ် ✔️ နှလုံး၊ အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး ကောင်းမွန်စေ ⚠️ သတိပြုရန် ပဲများကို စိမ်ပြီးမှ ချက်စားပါ (အူဖောင်း၊ လေပွခြင်း လျော့ရန်) အစာခြေ မကောင်းသူ၊ အူလမ်းကြောင်း အားနည်းသူ များသည် 👉 ½ ခွက်မှ စ၍ တဖြည်းဖြည်း တိုးစားပါ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ ပိုတက်စီယမ်ကန့်သတ်ထားသူ များသည် 👉 ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်လိုက်နာပါ 📌 အကျဉ်...

ပဲအမျိုးမျိုး တယောက်တမျိုး လက်ညှိုးထိုးဝယ်သော်ရ၏

Image
ကွန်မင့်တခု = မြေထောက်ပဲနှင့်ပဲကတ္တီပါ အတူတူပဲလား ဆရာ ကွန်မင့်တခု = မတူပါ ကွန်မင့်တခု =ကျွန်တော်တို့ရေးမြို့နယ်မှာဆို ဗိုလ်စားပဲလို့ခေါ်ကြတယ်။ ဘာကြောင့်ရယ်မသိ။ မဟုတ်ပါ။ ပုံကိုတင်ပြလိုက်ပါတယ်။ ကွန်မင့်တခု =ရှမ်းပြည်မှာ နွေပဲသီးလို့ခေါ်တယ်။ ရှမ်းစကားနဲ့ဆို(ထိုတိုပ်)လို့ခေါ်ပါတယ်။ မဟုတ်ပါ။ Indian tutu Broad Beans / Broad bean ပဲပုစွန်သီး (ပဲပုဇွန်) ကွန်မင့်တခု = ပဲပစွန်သီးပါ ပဲပုစွန်သီးလို့ ရေးရ။ ပဲပုစွန်သီး(ပဲပုဇွန်) က အနားသတ်မှာ ခရမ်းရောင်လေးပါတယ်။ တချို့ကလည်း အနားသတ်အရောင် မထူးခြားတာကို ခေါ်ကြပြန်တယ်။ Kidney Bean ဆိုတာ​ ကျောက်ကပ်ပဲ။ မြန်မာလို အခေါ်ကတော့ ​မြေ​ထောက်ပဲ။ မြေထောက်ပဲ (ဗိုလ်စားပဲ) Red beans / Kidney beans ပဲနီ (စွန်တာနီပဲ) ပုံ  - Chana Dal ကုလားပဲ။ - Black Eyed Peas နတ်တော်ပဲ - Chana Dal ကုလားပဲ - Lentil ပဲနီလေး (ပဲရာဇာ) - Green gram, Indian Black Gram Matpe, Vigna Mungo, Black Gram, Urad Bean, Minapa Pappu, Mungo Bean မတ်ပဲ - Pigeon Peas ပဲစင်းငုံ - Lima bean ပဲကျား (ပဲဖြူလေး) - Mung bean ပဲနောက် (ပဲတီစိမ်း) - Fenugreek (ပဲနံ့သာ) ကွန်မင့်တခု = ပဲကတီပါ ပဲကတ္တီပါလို့ ရေးရ။...

Nipah virus ဗိုင်းရပ်စ် ရောဂါအကြောင်း

Image
(ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆေးပညာသတင်းတွေကို လျှော့ပေါ့လည်းမရေးရ။ ခြောက်လှန်ပြီးလည်း မရေးရပါ။) ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် Nipah virus (NiV) ကို ပထမဆုံးတွေ့ရှိခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အဆုံးအထိ ကမ္ဘာအနှံ့ အတည်ပြုလူနာများအနက် လူပေါင်း ၄၃၅ ယောက်ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ သေဆုံးနှုန်းမှာ အများအားဖြင့် ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားကြောင်း (NIH) နှင့် (WHO) တို့က ဖော်ပြထားပါသည်။ လူနာနှင့် သေဆုံးမှု အများဆုံး ဖြစ်ပွားခဲ့သော နိုင်ငံမှာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် အိန္ဒိယ၊ မလေးရှား၊ ဖိလစ်ပိုင် တို့တွင် ဆက်လက် ဖြစ်ပွားခဲ့ပါသည် (NIH)။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု လူနာအရေအတွက် ၇၅၄ ယောက်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ သေဆုံးသူ ၄၃၅ ယောက်ကျော် ရှိပါသည် (NIH)။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ လူနာ ၃၄၀ ယောက်ကျော် နှင့် သေဆုံးသူ ၂၄၀ ယောက်ကျော် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ ကူးစက်ရောဂါ၏ အဓိကဗဟိုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေပါသည် (WHO)။ အိန္ဒိယ အနောက်ဘင်္ဂါလ်တွင် (၂၀၀၁၊ ၂၀၀၇) နှင့် ကေရလာပြည်နယ်တွင် (၂၀၁၈၊ ၂၀၁၉၊ ၂၀၂၁၊ ၂၀၂၃၊ ၂၀၂၅) အကြိမ်ကြိမ် ကူးစက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ အချို့ကာလများတွင် သေဆုံးနှုန်း မြင့်မားသည့် မပြတ်တောက်ဖြစ်ပွားမှုများ ဖြစ်ပေ...

Diabetes ဆီးချိုရောဂါအကြောင်းနှင့် မြန်မာပြည်ဆီးချိုရောဂါအခြေအနေ

Image
ဆီးချိုရောဂါသည် လူမျိုးရေး၊ အမျိုးအစားရေး အနည်းစုများအတွင်း ပိုမိုများပြားစွာ တွေ့ရပါသည်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန် အင်ဒီယန် / အလာစကာ သူနေများ (၁၃.၆%–၁၅.၉%)၊ ဟစ်စပန်းနစ်များ (၁၁.၇%–၁၂.၈%) နှင့် ဟစ်စပန်းနစ်မဟုတ်သော အမေရိကန် အနက်ရောင်များ (၁၁.၇%–၁၃.၂%) တွင် လူဖြူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်း ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ ထို့အပြင် အသက် ၆၅ နှစ်အထက် လူများ၊ ဝင်ငွေနည်းပါးသူများ၊ ကိုယ်အလေးချိန်များသူများ (အဝလွန်သူများ) နှင့် မိသားစုအတွင်း ဆီးချိုရောဂါရှိခဲ့သူများတွင်လည်း ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်း မြင့်မားပါသည်။ အမေရိကန် အင်ဒီယန် / အလာစကာ နေတိဗ်များ၊ ဟစ်စပန်းနစ်များ၊ ဟစ်စပန်းနစ်မဟုတ်သော အမေရိကန် အနက်ရောင် လူများနှင့် ပစိဖိတ် ကျွန်းသားများတွင် လူဖြူ လူကြီးများထက် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်း အလွန်မြင့်မားပါသည်။ အသက် ၆၅ နှစ်နှင့် အထက် လူကြီးများသည် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၄ နှစ်အရွယ် လူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် ဆီးချိုရောဂါ ခံစားရနိုင်ခြေ ၁၀ ဆကျော် ပိုမိုမြင့်မားပါသည်။ အဝလွန်သူများ သို့မဟုတ် ကိုယ်အလေးချိန်များသူများတွင် ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုမိုမြင့်မားပြီး၊ အဝလွန် လူကြီ...

အာဟာရဖြည့်စွက်စာ / ဆေးဝါးများ

Image
Do You Need Dietary Supplements? Vitamins, Minerals, and More (၁) ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ပြီး အာဟာရညီညွတ်စွာ စားသောက်နေသူများ အများစုအတွက် နေ့စဉ် အာဟာရဖြည့်စွက်စာများ၊ ဗီတာမင်များကို သီးသန့် သောက်ရန် မလိုအပ်ဘဲ အကျိုးကျေးဇူးလည်း နည်းပါးပါသည်။ ငွေကြေးအရ အလွန်ကြီးမားသော စက်မှုလုပ်ငန်းတခု ဖြစ်လာသော်လည်း သုတေသနများအရ အာဟာရဖြည့်စွက်စာများသည် ရောဂါရှည်များကို ကာကွယ်နိုင်သည်ဟု မသက်သေပြနိုင်ပါ။ အာဟာရဖြည့်စွက်စာများကို အဓိကအားဖြင့် အာဟာရချို့တဲ့မှု ရှိသူများ, အစားအစာ ကန့်သတ်ထားရသူများ (ဥပမာ—အသားမစားသူများ) သို့မဟုတ် ဘဝကာလအလိုက် အထူးလိုအပ်သည့် အချိန်များ (ဥပမာ—ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလ) တွင်သာ လိုအပ်တတ်ပါသည်။ စဉ်းစားရန် အချက်များ အကောင်းဆုံးရင်းမြစ်မှာ အစားအစာဖြစ်သည် — အာဟာရများကို ဆေးပြားများမှ မဟုတ်ဘဲ အသီးအနှံများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အဆီနည်း ပရိုတင်းပါဝင်သော အစားအစာများ ပါဝင်သည့် အာဟာရညီညွတ်သော အစားအစာမှ ရယူသင့်ပါသည်။ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသုံးပြုရန် — ကိုယ်ဝန်ဆောင်ကာလတွင် ဖောလိတ်အက်ဆစ်၊ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် ဗီတာမင် ဒီ သို့မဟုတ် ကယ်လစီယမ်၊ အသက်ကြီးလာသူများအတွက် ဗီတာမင် ဘီ ၁၂ ကဲ့သို့ အချို့သူများတွင်သာ လိုအပ...