Posts

Showing posts from March, 2026

National Doctors' Day အမျိုးသားဆရာဝန်နေ့ (National Doctors' Day)

Image
အမျိုးသားဆိုတာ သက်ဆိုင်ရာတနိုင်ငံချင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံ နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့ ကို နှစ်စဉ် မတ်လ ၃၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပကြပြီး ဆရာဝန်များ၏ အလုပ်ကြိုးပမ်းမှု၊ သန့်ရှင်းသော စိတ်ဓာတ်နှင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ပံ့ပိုးမှုများကို အသိအမှတ်ပြုရန် ရည်ရွယ်သည်။ အခြေခံအချက်များ (၁) ရက်စွဲ နှစ်စဉ် မတ်လ ၃၀ ရက် (၂) ရည်ရွယ်ချက် ဆရာဝန်များ၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ကုသစောင့်ရှောက်မှုကို ကျေးဇူးတင်ခြင်း ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများတွင် ဆရာဝန်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (၃) သမိုင်း နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့ကို ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် Winder, Georgia တွင် ပထမဆုံး ကျင်းပခဲ့သည်။ ထိုနေ့သည် Crawford W. Long မှ ၁၈၄၂ ခုနှစ်တွင် ခွဲစိတ်ကုသမှုတွင် ပထမဆုံး အထွေထွေ မူးယစ်ဆေး (general anesthesia) အသုံးပြုခဲ့သောနေ့ကို အမှတ်တရပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ (၄) အလေ့အထများ ဆရာဝန်များထံသို့ ကတ်ပို့ခြင်း ပန်းပို့ခြင်း သေဆုံးသွားသော ဆရာဝန်များ၏ သင်္ချိုင်းပေါ်တွင် ပန်းတင်ခြင်း ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများ၏ အရေးပါမှုကို လူထုထဲတွင် ဖော်ပြခြင်း နိုင်ငံအလိုက် အမျိုးသားဆရာဝန်နေ့ (National Doctors' Day) နိုင်ငံဆရာဝန်နေ့သည် ဆရာဝန်များ၏ လူတစ်ဦးချင်း၏ ဘဝန...

Healthy Ladies အမျိုးသမီးကြီးတွေ ကျက်သရေရှိကြပါစေ

Image
(၂၀၁၇ ခုနှစ်ကစာ ဖြစ်ပါတယ်။) ဆရာရှင့် ရိုသေစွာမေးမြန်းလိုပါတယ်။ ကျမအမေက အသက် ၅၃ နှစ်ရှိပါပြီရှင့်။ မနက်အိပ်ယာနိုးနိုးချင်းဆိုရင် ခြေချောင်း လက်ချောင်းတွေက တင်းပြီးနာနေတယ်။ ကွေးလို့မရဘူးဆရာ။ ဖြစ်နေတာကတော့ ၁ နှစ်လောက်ရှိပါပြီဆရာ။ သွေး ဆီး အကုန်စစ်ပြီး သမားတော်ပြတော့လည်းရောဂါမတွေ့ဘူးတဲ့ဆရာ။ ဘယ်လိုနည်းနဲ့ကုသပေးရမယ်ဆိုတာ ကျေးဇူးပြုပြီး ညွှန်ကြားပေးပါလားဆရာ။ ကျေးဇူးအများကြီးတင်ပါတယ်ရှင်။ သွေးတိုး၊ ဆီးချိုနဲ့ ကိုလက်စထော မရှိရင် စိုးရိမ်စရာမရှိပါ။ နှစ်ဖက်လုံး (လေးဖက်လုံး) ဖြစ်တာလား။ နာသလား။ ရောင်နေသလား။ ထုံသေးလား။ သွေးဆုံးပြီလား။ သွေးတိုး/ဆီးချို /ကိုလက်စထော မရှိပါဘူးဆရာ။ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်/ခြေဖဝါးနှစ်ဖက်လုံးဖြစ်ပြီး အိပ်ယာနိုးစဆိုရင် လက်လည်းကွေးလို့မရသလိုခြေထောက်လည်းထောက်လို့မရပါဘူးဆရာ။ တင်းပြီးနာပါတယ်တဲ့ဆရာ။ ရောင်တာ ထုံတာတော့မဖြစ်ပါဘူးဆရာ။ သွေးဆုံးပြီး သိပ်မကြာခင်မှာ စဖြစ်တာပါဆရာရှင့်။ ဒီအရွယ်အမျိုးသမီးတွေမှာ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ ကိုလက်စထော မရှိတာ အလွန်ကံကောင်းတယ်။ သတိထား လိုက်နာစရာတွေတော့ ရှိပါတယ်။ အငန် (ဆိုဒီယမ် = ဆား၊ ဟင်းချိုမှုံ့၊ အသားမှုံ့) လျှော့ပါ၊ ရှောင်ပါ။ သွေးဆုံးပြီးရင် မ-ဟော်မုန်းနည်းသ...

အမေရိကန် နှလုံးရောဂါအသင်း၏ အာဟာရညွှန်ကြားချက်အသစ်

Image
(၂၀၂၆ မတ် ၃၁) American Heart Association (အမေရိကန် နှလုံးရောဂါအသင်း) ၏ အသစ်ထုတ်ပြန်သော အာဟာရညွှန်ကြားချက်တွင် — ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ သစ်သီးများ နှင့် အစေ့အဆန်အစုံ (whole grains) များ ပေါများသော အစားအစာပုံစံကို အလေးထားသင့်ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး အသားထက် အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းများ ကို ဦးစားပေးသုံးစွဲရန် အကြံပြုထားသည်။ ထို့အပြင် — သကြား ဆား စက်မှုထုတ် အစားအစာများ (ultra-processed foods) တို့ကို ကန့်သတ်သင့်ကြောင်း ပြောကြားထားသည်။ နို့နှင့် အဆီအသုံးအစား အဆီပြည့်နို့ (full fat dairy) အစား အဆီနည်း သို့မဟုတ် အဆီမပါနို့ ကို သုံးစွဲရန် အကြံပြုထားသည် အသားစားသုံးမှုအပေါ် အမြင် ဖက်ဒရယ်အစိုးရ၏ နွားဆီ (beef tallow) အသုံးပြုခြင်းနှင့် အနီရောင်အသားစားသုံးခြင်းကို အားပေးသော အမြင်နှင့် မတူဘဲ AHA သည် — ပဲမျိုးစုံ (legumes) အခွံမာသီးများ (nuts) အစေ့များ (seeds) ကဲ့သို့သော အပင်အခြေပြု ပရိုတိန်းများကို ပိုမို အသုံးပြုရန် အကြံပြုထားသည်။ အနီရောင်အသား စားသုံးပါက — အဆီနည်းသော အပိုင်းများကို ရွေးချယ်ရန် ပြုပြင်ထားသော အသားများကို ရှောင်ရန် ပမာဏကို အနည်းငယ်သာ စားသုံးရန် ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အဆီနှင့် အခြားအချက်များ မတည်တံ...

Bottled Water ပုလင်းထည့်ရေ (ရေသန့်)

Image
(၁) ယေဘုယျအားဖြင့် လုံခြုံစိတ်ချရပြီး Food and Drug Administration (FDA) မှ ထိန်းကြပ်စစ်ဆေးထားသော်လည်း ရေပိုက်မှလာသောရေ (tap water) ထက် သေချာစွာ ပိုလုံခြုံသည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ ထို့အပြင် microplastic များပါဝင်နိုင်ခြင်းကဲ့သို့သော အန္တရာယ်များလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။ အသုံးပြုရန် လွယ်ကူသော်လည်း အချို့အခါတွင် ကျန်းမာရေးစံနှုန်းထက် ကျော်လွန်သော ဓာတုအညစ်အကြေးများ ပါဝင်နိုင်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ ➡ ပလတ်စတစ်မှ ဓာတုပစ္စည်းများ ထွက်ပေါ်မှု (leaching) လျော့နည်းစေရန် အေးမြသောနေရာတွင် သိမ်းဆည်းသင့်သည်။ လုံခြုံရေးနှင့် ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အချက်များ (၁) စည်းမျဉ်းထိန်းချုပ်မှု FDA သည် ပုလင်းထည့်ရေကို အထုပ်ထည့် အစားအစာတမျိုးအဖြစ် ထိန်းကြပ်ပြီး ရေကန်ရေအတွက် သတ်မှတ်ထားသော Environmental Protection Agency စံနှုန်းများနှင့် တန်းတူသော စံနှုန်းများကို လိုက်နာရသည်။ (၂) မလုံခြုံမှု ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှားပါးသော်လည်း — ပိုးမွှားများ သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများဖြင့် ညစ်ညမ်းနိုင်ခြေ ရှိသည်။ အချို့လေ့လာမှုများအရ အချို့ brand များတွင် စံနှုန်းထက်ကျော်လွန်သော အညစ်အကြေးများ တွေ့ရှိခဲ့သည်။ (၃) မိုက်ခရို...

ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအတွက် သင့်လျော်သော သွားရည်စာ (Snacks)

Image
သွေးချိုတက်လွန်ခြင်း မဖြစ်စေရန် အာဟာရမျှတမှု (ဖိုင်ဘာ၊ ပရိုတိန်း၊ ကျန်းမာသောအဆီ) ကို ဦးစားပေးရပါမည်။ သင့်လျော်သောရွေးချယ်မှုများမှာ — အခွံမာသီးများ၊ ချိစ် (string cheese)၊ ကြက်ဥပြုတ်၊ ဟမ်မပ် (hummus) နှင့် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ ဂရိယိုဂတ် (Greek yogurt) နှင့် ဘယ်ရီသီးများ ဖြစ်ပါသည်။ ဟမ်မပ် (Hummus) (ပုံ) ဟမ်မပ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှ မူရင်းရရှိသော အနှစ်တောက်တောက်၊ အရသာဆီမောသော dip သို့မဟုတ် spread တမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းကို — ချက်ပြီး ပြုတ်ထားသော ကုလားပဲများကို ထုကြိတ်၍ တဟီနီ (နှမ်းအနှစ်)၊ သံပုရာရည်၊ ကြက်သွန်ဖြူ နှင့် သံလွင်ဆီတို့နှင့် ရောစပ်၍ ပြုလုပ်ပါသည်။ အပေါ်ယံတွင် — ပပ်ပရိကာ (paprika)၊ ပါစလီရွက် နှင့် ကုလားပဲများဖြင့် အလှဆင်လေ့ရှိသည်။ အသုံးပြုပုံ ဟမ်မပ်ကို မူရင်းအတိုင်း ပီတာပေါင်မုန့် (pita bread) သို့မဟုတ် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် အတူဝေစားသော အစားအစာအဖြစ် သုံးလေ့ရှိပြီး မက်ဒီတာရေနီယန်ဒေသ အစားအစာယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသော အစားအစာတမျိုး ဖြစ်ပါသည်။ ထို့အပြင် — ဆန်ဒွစ်အတွင်း spread အဖြစ် wrap (ပုံ) များအတွက် sauce အဖြစ် bowl အစားအစာများ၏ အခြေခံအနှစ်အဖြစ်လည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။ အချု...

Cholesterol test at home နေအိမ်တွင် ကိုလက်စထရော စစ်ဆေးခြင်း

Image
Amazon/Walmart ကဲ့သို့သော နေရာများမှ ဝယ်ယူရရှိနိုင်သည့် လက်ထိပ်ကို အပ်ဖြင့်ဖောက်၍ သွေးစစ်ဆေးသော ကိရိယာ (Kits) များကို အသုံးပြု၍ မိမိနေအိမ်တွင် ကိုလက်စထရော ပမာဏကို စစ်ဆေးနိုင်ပါသည်။ ၎င်းတို့တွင် စစ်ဆေးပြီးသည်နှင့် ချက်ချင်း အဖြေထွက်သည့် အမျိုးအစား (စစ်ဆေးသည့် အပြား သို့မဟုတ် စက်ကို အသုံးပြုခြင်း) နှင့် သွေးနမူနာကို ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးရသည့် အမျိုးအစား (၂ ရက်မှ ၅ ရက်အတွင်း အဖြေထွက်ခြင်း) ဟူ၍ ရှိပါသည်။ ဤစစ်ဆေးမှုများသည် ကိုလက်စထရော အတက်အကျကို ခြေရာခံရန် အဆင်ပြေစေသော်လည်း ဆရာဝန်၏ စနစ်တကျ ကုသမှုကိုမူ အစားမထိုးနိုင်ပါဘူးခင်ဗျာ။ နေအိမ်တွင် စစ်ဆေးနိုင်သော အမျိုးအစားများ - ချက်ချင်း အဖြေထွက်သည့် ကိရိယာများ (Instant Test Kits) - လက်ထိပ်ကို အပ်ဖြင့်ဖောက်၍ ထွက်လာသော သွေးကို စစ်ဆေးသည့် အပြားပေါ်တွင် တင်ကာ စက်အတွင်း ထည့်သွင်း စစ်ဆေးခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အဖြေကို သိရှိနိုင်ပါသည်။ ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ ပေးပို့စစ်ဆေးရသည့် ကိရိယာများ (Mail-in Kits) - လက်ထိပ်မှ ထွက်သော သွေးနမူနာကို စုဆောင်းကာ အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်ရရှိထားသော ဓာတ်ခွဲခန်းသို့ စာတိုက်မှတဆင့် ပေးပို့ရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ပညာရှင်များက...

အခန်းအပူချိန်အပေါ် နှစ်သက်မှု ကွဲပြားစေသည့် အကြောင်းရင်းများ

Image
(၁) အခန်းအပူချိန်အပေါ် နှစ်သက်မှုမှာ လူတဦးချင်းစီ၏ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များဖြစ်သော အစာခြေစနစ် (Metabolism)၊ ခန္ဓာကိုယ်ထုထည်၊ ကျားမ ကွဲပြားမှုနှင့် အဆီဓာတ် ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှုတို့အပေါ် မူတည်ပါသည်။ ကြွက်သားထုထည် ပိုမိုများပြားသူများ သို့မဟုတ် အစာခြေစနစ် ပိုမိုမြန်ဆန်သူများသည် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ အပူဓာတ် ပိုမိုထွက်ရှိသဖြင့် အေးမြသော အပူချိန်ကို ပိုမိုနှစ်သက်လေ့ ရှိကြပါသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ခန္ဓာကိုယ် သေးသွယ်သူများ သို့မဟုတ် အစာခြေစနစ် နှေးကွေးသူများသည် အအေးဒဏ်ကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ခံစားရတတ်ပါသည်။ အပူချိန် နှစ်သက်မှုအပေါ် လွှမ်းမိုးသည့် အဓိက အချက်များ - အစာခြေစနစ်နှုန်းနှင့် ကြွက်သား - ကြွက်သားများသည် အပူဓာတ်ကို ထုတ်ပေးပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကြွက်သားထုထည် ပိုမိုများပြားသူများ သို့မဟုတ် အစာခြေစနစ် ပိုမိုကောင်းမွန်သူများ (အထူးသဖြင့် အမျိုးသားများ) သည် ကိုယ်အပူချိန် ပိုမိုမြင့်မားသဖြင့် အေးသောအခန်းကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြပါသည်။ ခန္ဓာကိုယ် ဖွဲ့စည်းပုံ - အရေပြားအောက်ရှိ အဆီဓာတ်သည် ကိုယ်တွင်းအပူချိန်ကို ထိန်းသိမ်းရန် အကာအကွယ် ပေးပါသည်။ သို့သော် အဆီဓာတ် နည်းပါးသူများသည် ကိုယ်အပူချိန်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ဆုံးရှုံးစ...

Depression စိတ်ကျရောဂါ ပြည်မြန်မာ

Image
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကြီး ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရ ကွန်မင့်တခု = ဒီမှာတော့ အဲဒီထက်များလိမ့်မယ် USA မှာ Depression 18% of adults ရှိသည်ဟု ဆိုပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စိတ်ကျရောဂါဖြစ်နှုန်း ကိန်းဂဏန်း လေ့လာမှု ရှိပါသလား။ AI မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိတ်ကျရောဂါ (Depression) နှင့် ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နိုင်ငံကဲ့သို့ နှစ်စဉ် တိကျသော စစ်တမ်းများ ထုတ်ပြန်နိုင်မှု အားနည်းနေသေးသော်လည်း ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) နှင့် ပြည်တွင်း ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့၏ လေ့လာမှုအချို့ ရှိခဲ့ဖူးပါသည်။ အဆိုပါ လေ့လာမှုများအရ အောက်ပါအတိုင်း ခန့်မှန်းချက်များကို တွေ့ရှိရပါသည် - ၁။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ခန့်မှန်းချက် WHO ၏ ၂၀၁၇ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၄.၄ ရာခိုင်နှုန်း ခန့် (လူဦးရေ ၂.၃ သန်းကျော်) တွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ၎င်းမှာ လွန်ခဲ့သော ၉ နှစ်ခန့်က ကိန်းဂဏန်း ဖြစ်သဖြင့် ယခုအခါ များစွာ တိုးတက်လာနိုင်ဖွယ် ရှိပါသည်။ ၂။ ပြည်တွင်း လေ့လာမှုအချို့ (Pilot Studies) ရန်ကုန်နှင့် မန္တလေးကဲ့သို့ မြို့ကြီးများတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အသေးစား စစ်တမ်းအချို့အရ -...

Depression affects 18% of adults in the USA

Image
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ လူကြီး ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရ ၂၀၂၄-၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း နောက်ဆုံးရရှိသော အချက်အလက်များအရ အသက် ၁၈ နှစ်အထက် လူကြီးပိုင်း၏ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းကျော် (ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ ၄၇.၈ သန်း) သည် လက်ရှိတွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားနေရခြင်း (သို့မဟုတ်) ကုသမှု ခံယူနေရခြင်း ရှိကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပါသည်။ ၎င်းမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း အမြင့်ဆုံး စံချိန်တင် ကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ပါသည်။ အထူးသဖြင့် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်ကြား လူငယ်များနှင့် ဝင်ငွေနည်းပါးသူများအကြားတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုနှုန်း သိသိသာသာ မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရှိရပါသည်။ စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းဆိုင်ရာ အဓိက တွေ့ရှိချက်များ မြင့်တက်လာသည့် အလားအလာ - စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှစ၍ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းအထက်တွင် ဆက်တိုက် ရှိနေပြီး ၎င်းမှာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။ လူဦးရေ ကွာခြားချက် - အမျိုးသားများထက် အမျိုးသမီးများတွင် စိတ်ကျရောဂါ ခံစားရနိုင်ခြေ ပိုမိုများပြားသည်။ အသက်အရွယ် အပိုင်းအခြား - ၂၀၂၁ ခုနှစ် အချက်အလက်များအရ အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၂၅ နှစ်ကြား လူငယ်များသည်...

အမျိုးသမီး မျိုးပွားအင်္ဂါစု ပိုးဝင်ခြင်း

Image
(ကန်တော့) ဆရာ မင်္ဂလာပါရှင့် မေးခွင့်ပြုပါဆရာရှင့် မိန်းမကိုယ်မှိုပိုးဝင်ပြီး သားအိမ်ယောင်နေတာ တနှစ်ခွဲလောက်ရှိပါပြီ ဆေးသောက်လိုက် ပျောက်လိုက် ပြန်ဖြစ်လိုက်နဲ့ဖြစ်နေလို့ ဆရာဝန်က cat Ejec ceftriaxome အကြောဆေးသွင်းရမယ်ပြောပါတယ်ရှင့် ဆေးရုံ စောင့်ပေးမယ့်သူမရှိလို့ တခြားပျောက်နိုင်မယ့်ဆေးရှိရင် ပြောပြပေးပါ ဦး ဆရာရှင့် ခါးက အမြဲလိုလိုကိုက်ပြီး သားအိမ်လည်းနာနေတာ ပါဆရာ အဲ့ဆေးသွင်းလိုက်ရင် မှိုပိုးကော သားအိမ်ယောင်တာကော အရှင်းပျောက်ပြီးလားဆရာရှင့် ပြန်စာ အမျိုးသမီးများ၏ မျိုးပွားအင်္ဂါစုတွင် ပိုးဝင်ခြင်းသည် သာမန် မိန်းမကိုယ်ရောင်ရမ်းခြင်းမှသည် သားအိမ်၊ သားအိမ်ပြွန်နှင့် သားဥအိမ်တို့ကို ထိခိုက်စေသည့် ပြင်းထန်သော ဆီးစပ်အတွင်းအင်္ဂါများ ရောင်ရမ်းခြင်း (PID) အထိ အမျိုးမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ ဘက်တီးရီးယားများကြောင့် မိန်းမကိုယ်ရောင်ခြင်း၊ မှိုစွဲခြင်းနှင့် ကလာမိုင်ဒီယား (Chlamydia) နှင့် ဂနိုရောဂါကဲ့သို့သော ဆက်ဆံရာမှတဆင့် ကူးစက်သည့် ရောဂါများ ဖြစ်ကြပါသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများအနေဖြင့် ပုံမှန်မဟုတ်သော အဖြူဆင်းခြင်း၊ ဆီးစပ်နာကျင်ခြင်း၊ အတူနေစဉ် နာကျင်ခြင်းနှင့် ဖျားခြင်းတို့ ...

Foods for Chemo patients ခီမို လူနာများအတွက် အစားအသောက်

Image
ကင်ဆာဆေးသွင်းကုသမှု (Chemo) ခံယူနေရသော လူနာများသည် ကြွက်သားထုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် အသားစင်၊ ဥအမျိုးမျိုး၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အစေ့အဆန်များနှင့် ပဲနီလေးကဲ့သို့သော ပရိုတင်း (Protein) မြင့်မားပြီး အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝသည့် အစားအစာများကို အဓိကထား စားသုံးသင့်ပါသည်။ ၎င်းအပြင် ကင်ဆာကို တိုက်ဖျက်နိုင်သော ဒြပ်ပေါင်းများ ပါဝင်သည့် ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်းနှင့် ဂေါ်ဖီထုပ်ကဲ့သို့သော ဟင်းသီးဟင်းရွက်များကိုလည်း စားသုံးပေးရပါမည်။ အစာကို နည်းနည်းနှင့် အကြိမ်ခဏခဏ စားပေးရန် လိုအပ်ပြီး ရေ သို့မဟုတ် စွပ်ပြုတ်ရည်ဖြင့် ရေဓာတ်ပြည့်ဝအောင် နေထိုင်ရပါမည်။ ပျို့အန်ခြင်းကို သက်သာစေရန်အတွက် ငှက်ပျောသီး၊ အုတ်ဂျုံ (Oats) နှင့် အာလူးထောင်းကဲ့သို့သော နူးညံ့ပြီး အစာကြေလွယ်သည့် အစားအစာများကို ရွေးချယ် စားသုံးသင့်ပါသည်။ ကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း အဓိက အာဟာရဆိုင်ရာ ဗျူဟာများ ပရိုတင်းသည် အလွန်အရေးကြီးပါသည် - တစ်သျှူးများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ရန်နှင့် ကိုယ်ခံစွမ်းအား မြှင့်တင်ရန်အတွက် အစာစားတိုင်းတွင် ကြက်ငှက်သား၊ ငါး၊ ပဲအမျိုးမျိုး၊ ပဲနီလေး၊ ဥများနှင့် ဂရိဒိန်ချဉ် (Greek yogurt) ကဲ့သို့သော အသားဓာတ် ပါဝင်အောင် စားသုံးပါ။ အစာကြေလွယ်သော ကာဗိုဟိုက...

Dandelion (Taraxacum) မီးခိုးပန်း ဒေါက်ခွရွက်

Image
နွေဦးရောက်တာနဲ့ မြက်ခင်းပြင်မှာ အဝါရောင်အပွင့်လေးတွေ ဝင်ထိန်ပြီးပေါ်လာတယ်။ အရိုင်းပန်း၊ ပေါင်းပင်တမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ ကင်ဆာပျောက်တယ်ဆိုပြီး မြန်မာလိုရေးကြတာတွေ ခဏခဏတွေ့ရတယ်။ မဟုတ်ပါ။ လေ့လာတော့ ဒီလိုလည်း တွေ့ပါတယ်။ AI ကတော့ နေကြာရိုင်းလို့ ဘာသာပြန်ပါတယ်။ AI နေကြာရိုင်း (ခေါ်) မီးခိုးပန်း (Dandelion) သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းပြီး အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝပါသည်။ အထူးသဖြင့် ဟင်းလျာများတွင် ထည့်သွင်းစားသုံးခြင်းမှာ စိတ်ချရသော်လည်း၊ အချို့သူများတွင် ဓာတ်မတည့်ခြင်း၊ အစာအိမ် ပြဿနာများနှင့် ဆေးဝါးတုံ့ပြန်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။ လူအများစုအတွက် ဘေးကင်းနိုင်သော်လည်း၊ ပန်းဝတ်မှုန်နှင့် ဓာတ်မတည့်သူများ၊ သည်းခြေအိတ် သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ် ပြဿနာ ရှိသူများမှာ ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။ စားသုံးရန်အတွက် ခူးယူရာတွင်လည်း ပိုးသတ်ဆေး မဖျန်းထားသော နေရာများမှသာ ခူးယူရပါမည်။ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အဓိက အချက်အလက်များ ဓာတ်မတည့်ခြင်း - ဝတ်မှုံပွင့် (Ragweed)၊ ဒေစီပန်း၊ ဇွန်ပန်း (Marigolds) သို့မဟုတ် ဂန္ဓမာပန်းများနှင့် ဓာတ်မတည့်သူများသည် ဓာတ်မတည့်မှု ဝေဒနာ ခံစားရနိုင်ပါသည်။ ဆေးဝါးများနှင့် တုံ့ပြန်မှု - အကယ်၍ ဆီးဆေး၊ လီသီယမ် (...

Health Benefits of Sunflower Seeds နေကြာစေ့အာဟာရဓာတ်

Image
နေကြာစေ့များသည် အာဟာရဓာတ် အလွန်ကြွယ်ဝပြီး နှလုံးကျန်းမာရေး၊ ကိုယ်ခံစွမ်းအားနှင့် အရေပြား ကျန်းမာရေးတို့ကို အထောက်အကူပြုသည့် ဗီတာမင် အီး (Vitamin E)၊ မဂ္ဂနီစီယမ် (Magnesium)၊ ပရိုတင်း (Protein) နှင့် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အဆီဓာတ်များ ပါဝင်ပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုလက်စထရောနှင့် သွေးဖိအားကို လျော့ကျစေခြင်း၊ ရောင်ရမ်းမှုများကို တိုက်ဖျက်ခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်သော စွမ်းအင်များကို အဆက်မပြတ် ပေးစွမ်းနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အင်တီအောက်စီးဒင့် (Antioxidants) နှင့် သတ္တုဓာတ်များ စုဝေးရာ အရင်းအမြစ် တခု ဖြစ်ပါသည်။ နေကြာစေ့၏ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အဓိက အကျိုးကျေးဇူးများ နှလုံးကျန်းမာရေး တိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်း - ဗီတာမင် အီး၊ မဂ္ဂနီစီယမ်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ကောင်းမွန်သော အဆီဓာတ်များ မြင့်မားစွာ ပါဝင်မှုကြောင့် သွေးဖိအားကို ကျဆင်းစေပြီး မကောင်းသော ကိုလက်စထရော (LDL) ကို လျော့နည်းစေကာ နှလုံးနှင့် သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှု အန္တရာယ်ကို လျှော့ချပေးပါသည်။ ကိုယ်ခံစွမ်းအားကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း - ဇင့် (Zinc) နှင့် ဆီလီနီယမ် (Selenium) ဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ကိုယ်ခံအားဆဲလ...

ဗာဒံစေ့ / မက်မွန်စေ့ (Almonds)

Image
ဗာဒံစေ့ (သို့မဟုတ်) မက်မွန်စေ့ဟူသည် ဗာဒံပင်မှ ရရှိသော စားသုံးနိုင်သည့် အစေ့အဆန်များ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် ပရိုတင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အဆီဓာတ်များ၊ အမျှင်ဓာတ်နှင့် ဗီတာမင် အီး၊ မဂ္ဂနီစီယမ်၊ မန်းဂနိစ် ကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် အာဟာရဓာတ်များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် အာဟာရပြည့်ဝသော သရေစာတခုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အမျိုးမျိုး အသုံးပြုနိုင်သော ဟင်းလျာပါဝင်ပစ္စည်းအဖြစ်လည်းကောင်း ထင်ရှားသည်။ ၎င်းတို့ကို အစိမ်းလိုက်သော်လည်းကောင်း၊ လှော်၍သော်လည်းကောင်း စားသုံးနိုင်သည့်အပြင် ဗာဒံနို့၊ ဗာဒံထောပတ်နှင့် ဗာဒံမှုန့်များအဖြစ် ပြုပြင်၍ မုန့်မျိုးစုံနှင့် ဟင်းလျာများတွင် ထည့်သွင်း အသုံးပြုကြသည်။ အာဟာရဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ (အလေးချိန် ၂၈ ဂရမ်လျှင်) ပရိုတင်း: ၆ ဂရမ် အမျှင်ဓာတ်: ၃.၅ ဂရမ် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အဆီဓာတ်: ၁၄ ဂရမ် (အများစုမှာ မပြည့်ဝဆီများ ဖြစ်သည်) ဗီတာမင်များ: ဗီတာမင် အီး အလွန်ကြွယ်ဝပြီး၊ ရိုင်ဘိုဖလေဗင် (ဗီတာမင် ဘီ-၂) လည်း ပါဝင်သည်။ သတ္တုဓာတ်များ: မဂ္ဂနီစီယမ်၊ မန်းဂနိစ်၊ ကြေးနီနှင့် ဖော့စဖရပ်တို့ ပါဝင်သော အရင်းအမြစ်ကောင်း တခု ဖြစ်သည်။ ဗာဒံစေ့ကို စားသုံးနိုင်သော နည်းလမ်းများ သရေစာ: အစိမ်းလိုက်...

သစ်ကြားသီး (Walnut)

Image
သစ်ကြားသီးပင်သည် Juglans မျိုးရင်းဝင် အပင်မျိုးစိတ် တခု ဖြစ်သည်။ အစေ့မာသော အသီး (Stone fruit) အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး အထဲရှိ အဆံကို စားသုံးကြသည်။ ၁။ အမည်ရင်းမြစ် မြန်မာအခေါ်အဝေါ် "သစ်ကြားသီး" သည် အသီး၏ အခွံမာအတွင်း "အသားအကြား" ၌ အဆံ တည်ရှိနေခြင်းကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ဟန်တူပါသည်။ ၂။ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူး သစ်ကြားသီးတွင် အိုမီဂါ-၃ ဖက်တီးအက်စစ် (Omega-3 fatty acids) နှင့် အင်တီးအောက်စီးဒန့် (Antioxidants) များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ဦးနှောက်နှင့် နှလုံး ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန် အထောက်အကူပြုသည်။ အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာ တခု ဖြစ်သည်။ ၃။ ရုက္ခဗေဒ သဘာဝ သစ်ကြားပင်သည် အေးမြသော ရာသီဥတုကို နှစ်သက်သည့် အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့ကဲ့သို့ အေးသော ဒေသများ၌ ဖြစ်ထွန်းအောင်မြင်သည်။ သစ်ကြားဆံ (Walnut Kernels) သစ်ကြားဆံဟူသည် သစ်ကြားသီး အခွံမာအတွင်းရှိ အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝပြီး စားသုံးနိုင်သော အနှစ်အသား ဖြစ်သည်။ အင်တီအောက်စီးဒန့် (Antioxidants) မြင့်မားခြင်း၊ အိုမီဂါ-၃ အဆီဓာတ်၊ ပရိုတင်းနှင့် ဗီတာမင်များ (အထူးသဖြင့် ဗီတာမင် အီး) တို့ ပါဝင်ခြင်းကြောင့်...

Itchy ears (pruritus auris) နားယားယံခြင်းကို ဖြစ်စေသော အဓိကအကြောင်းရင်းများ

Image
မေးခွန်းတခု = အလိုလို​နေရင်း နားကယားလာတာဘာဖြစ်လို့လဲသိချင်တယ် ပြန်စာ နားယားယံခြင်းဟာ အရေပြား ခြောက်သွေ့ခြင်း၊ နားဖာချေး ပိတ်ဆို့ခြင်း သို့မဟုတ် အရေပြား ရောဂါတွေကြောင့် အဖြစ်များပါတယ်။ အရေပြားခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် နားဖာချေး နည်းပါးခြင်း: နားဖာချေးဟာ နားထဲကို ကာကွယ်ပေးထားတာဖြစ်လို့ နားကို ခဏခဏ သန့်ရှင်းရေးလုပ်လွန်းရင် နားပြွန် ခြောက်သွေ့ပြီး ယားယံတတ်ပါတယ်။ အရေပြားရောဂါများ: နားပြွန်အတွင်းမှာရှိတဲ့ အရေပြားမှာ နှင်းခူ (Eczema) သို့မဟုတ် ပွေးညှက် (Psoriasis) ကဲ့သို့ ရောဂါများကြောင့် ယားယံခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပိုးဝင်ခြင်း (Swimmer’s Ear): နားထဲကို ရေဝင်ရာကတဆင့် ဘက်တီးရီးယား သို့မဟုတ် မှိုပိုးဝင်ပြီး ရောင်ရမ်းယားယံတတ်ပါတယ်။ ဓာတ်မတည့်ခြင်း (Allergic Reactions): ခေါင်းလျှော်ရည်၊ ဆပ်ပြာ၊ နားကပ် (နီကယ်ဓာတ်) သို့မဟုတ် နားကြပ်မှာပါတဲ့ ပလတ်စတစ်ဓာတ်တွေနဲ့ ဓာတ်မတည့်ရာကတဆင့် ယားယံခြင်း ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။ နားဖာချေး ပိတ်ဆို့ခြင်း: နားဖာချေးတွေ အများအပြား စုပုံလာတဲ့အခါ နားအတွင်းပိုင်း အရေပြားကို သွားရောက် ထိတွေ့ယားယံစေပါတယ်။ နားကြပ်နှင့် အကြားအာရုံ အထောက်အကူပြု ကိရိယာများ: ကိရိယာများ အံဝင်ခွင်ကျ မရှိခြင်...

Cashews သီဟိုဠ်စေ့ ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများ

Image
သီဟိုဠ်စေ့မှာ နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုတဲ့ အဆီဓာတ်တွေ၊ ပရိုတင်း (Protein) နဲ့ မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium)၊ ကြေးနီ (Copper)၊ ဇင့် (Zinc) စတဲ့ မရှိမဖြစ် သတ္တုဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ နှလုံးကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း: သီဟိုဠ်စေ့မှာပါတဲ့ အကျိုးပြုအဆီဓာတ် (Oleic acid) က မကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရော (LDL) နဲ့ ထရိုင်ဂလစ်စရိုက် (Triglycerides) တွေကို လျှော့ချပေးလို့ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို နည်းပါးစေပါတယ်။ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း ကြွယ်ဝခြင်း: ပိုလီဖီနော (Polyphenols) နဲ့ ကာရိုတီးနွိုက် (Carotenoids) ဓာတ်တွေ ပါဝင်လို့ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ရောင်ရမ်းမှုတွေကို လျှော့ချပေးပြီး ပါကင်န်ဆန် (Parkinson's) နဲ့ အယ်လ်ဇိုင်းမား (Alzheimer's) ရောဂါတွေကနေ ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းညှိပေးခြင်း: ကယ်လိုရီ များတယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့လည်း သူ့မှာပါတဲ့ ပရိုတင်းနဲ့ အမျှင်ဓာတ်တွေက ဗိုက်ပြည့်လွယ်စေလို့ အစားအစာ အလွန်အကျွံ စားမိခြင်းကို တားဆီးပေးပါတယ်။ သွေးချိုနှင့် ဆီးချိုရောဂါ ကာကွယ်ခြင်း: ပုံမှန် စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် သွေးတွင်း သကြားဓာတ်ကို ထိန်းညှိပေးနိုင်ပြီး အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုဝေဒနာရှင်တွေအ...
Image
ကွန်မင့်တခု = သီဟိုဠ်ပန်း....? Gemini သီဟိုဠ်သီး (Cashew) သီဟိုဠ်ပင်ဟာ အပူပိုင်းဒေသမှာ ပေါက်ရောက်တဲ့ အပင်မျိုးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ အများဆုံး တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ၁။ သီဟိုဠ်ပန်း (The Flower) သီဟိုဠ်ပန်းလေးတွေဟာ သေးငယ်ပြီး အပွင့်အခိုင်လိုက် ပွင့်လေ့ရှိပါတယ်။ အရောင်: ပန်းရောင်ဖျော့ဖျော့ သို့မဟုတ် စိမ်းဝါရောင် ရှိတတ်ပြီး အနံ့သင်းသင်းလေး ရှိပါတယ်။ ထူးခြားချက်: တခိုင်တည်းမှာပဲ အဖိုပွင့်ရော၊ အမပွင့်ရော ပါဝင်တတ်ပါတယ်။ အဲဒီအပွင့်လေးတွေကနေတဆင့် သီဟိုဠ်သီး ဖြစ်လာတာပါ။ ၂။ သီဟိုဠ်သီး (The Fruit) သီဟိုဠ်သီးမှာ ကျွန်တော်တို့ သတိထားရမယ့် အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခု ရှိပါတယ်။ သီဟိုဠ် အသီးအတု (Cashew Apple): ကျွန်တော်တို့ မြင်နေရတဲ့ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အနီရောင်ရှိတဲ့ အရည်ရွှမ်းတဲ့ အသီးကြီးပါ။ ၎င်းကို ဒီအတိုင်း စားလို့ရသလို၊ ဖျော်ရည်လုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် ယိုထိုးပြီး စားလေ့ရှိကြပါတယ်။ အရသာက ချိုချိုဖန်ဖန်လေးပါ။ သီဟိုဠ် အသီးစစ် (Cashew Nut): အသီးရဲ့ ထိပ်ဖျားမှာ တွဲလောင်းလေး ကပ်နေတဲ့ ကျောက်ကပ်ပုံသဏ္ဌာန် အစေ့ခွံပါ။ အဲဒီ အစေ့ခွံကို ခွဲလိုက်မှ ကျွန်တော်တို့ စားနေကြ သီဟိုဠ်စေ့ ကို ရတာဖြစ်ပါတယ်။ သတိပြုရန်: သီ...

Counting calories doesn't work. Try eating smarter instead

Image
ကယ်လိုရီတွက်ချက်ခြင်းထက် ပိုမိုပါးနပ်စွာ စားသောက်ခြင်းကသာ အရေးကြီးပုံ မိမိစားသုံးသည့် အစားအစာမှ ကယ်လိုရီ (အင်အားဓာတ်) မည်မျှရရှိသည်ဆိုသောအချက်မှာ မည်သည့်အချိန်တွင် စားသည်၊ မည်မျှမြန်မြန်စားသည်နှင့် မည်မျှအထိ ကြေညက်အောင် ဝါးစားသည်ဆိုသည့်အချက်များအပေါ်တွင် မူတည်နေပါသည်။ ကျန်းမာသော ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မိမိစားသုံးလိုက်သော ကယ်လိုရီနှင့် ပြန်လည်အသုံးပြုလိုက်သော ကယ်လိုရီတို့ကို နှိုင်းယှဉ်တွက်ချက်ရမည်ဟု အများက လက်ခံထားကြပါသည်။ "ဝင်သမျှအင်အားနှင့် ထွက်သမျှအင်အား" ဟူသော သဘောတရားမှာ ယုတ္တိရှိလှသော်လည်း၊ ဤသို့တွေးတောခြင်းဖြင့် အရေးကြီးသော အမှန်တရားတခုကို မျက်ကွယ်ပြုမိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေပါသည်။ ထိုအချက်မှာ အစားအစာအားလုံးမှရသော ကယ်လိုရီများသည် တခုနှင့်တခု မတူညီကြခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်စင်စစ်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း၌ အစားအစာအမျိုးအစား၊ စားသုံးသည့် အမြန်နှုန်းနှင့် အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ အဏုဇီဝပိုးမွှားများ၏ တုံ့ပြန်မှုတို့အကြား ရှုပ်ထွေးလှသော ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်ပေါ်နေခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဘာကိုစားသည်ဆိုသောအချက်မှာ အရေးကြီးနေဆဲပင် ဖြစ်ပါသည်။ ချိစ်ဘာဂါ...

အထူးအာရုံခံစားမှု ၅ ပါး (The Five Special Senses)

Image
လူသားတို့တွင် အမြင်၊ အကြား၊ အနံ့၊ အရသာနှင့် ဟန်ချက်ညီမှုဟူသော အထူးအာရုံခံစားမှုများသည် သီးသန့် အင်္ဂါရပ်များ (မျက်စိ၊ နား၊ လျှာ၊ နှာခေါင်း) မှတဆင့် လုပ်ဆောင်သော အထူးပြုလုပ်ငန်းစဉ်များ ဖြစ်ကြပါသည်။ ၎င်းတို့သည် ပတ်ဝန်းကျင်မှ လှုံ့ဆော်မှုများကို အာရုံကြော အချက်ပြချက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ ဦးနှောက်၏ သက်ဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများသို့ ပေးပို့ကာ အဓိပ္ပာယ် ဖော်ဆောင်ကြပါသည်။ အထူးအာရုံငါးပါး၏ သဘောသဘာဝ ၁။ အမြင်အာရုံ (Vision) - မျက်စိအတွင်းရှိ မြင်လွှာ (Retina) ပေါ်ရှိ အလင်းအာရုံခံ ဆဲလ်များ (Rod and Cone) ကို အသုံးပြု၍ အလင်းကို ဖမ်းယူပါသည်။ ၎င်းမှတဆင့် အမြင်အာရုံကြော (Optic nerve) ကို အသုံးပြု၍ ဦးနှောက်သို့ ပေးပို့ပါသည်။ ၂။ အကြားအာရုံ (Audition) - နားအတွင်းရှိ ခရုပတ်ပြွန် (Cochlea) ထဲရှိ အာရုံခံ အမွှေးအမျှင် ဆဲလ်များကို အသုံးပြု၍ အသံလှိုင်းများကို ဖမ်းယူ နားထောင်ပါသည်။ ၃။ ဟန်ချက်ညီမှု အာရုံ (Equilibrioception) - နားအတွင်းပိုင်းရှိ တပိုင်းဝိုင်းပြွန်များနှင့် ဝတ္တီဗြူး (Vestibule) ထဲရှိ ဆဲလ်များကို အသုံးပြု၍ ခန္ဓာကိုယ်၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် လှုပ်ရှားမှု ဟန်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းပါသည်။ ၄။ အနံ့အာရုံ (Olfaction) ...

When a diabetes patient can have kidney complications?

Image
မေးခွန်းတခု = မင်္ဂလာပါဆရာ ဆီးချိုဖြစ်နေကြောင်းသိတာ ၅လလောက်ရှိပါပြီ ဆရာဝန်ပြပြီး ဆီးချိုမတတ်အောင်ထိန်းနိုင်ပါတယ် ဆီးချိုမတတ်အောင်ထိန်းနိုင်လဲ ဆီးချိုဖြစ်တာနှစ်ကြာသွားရင် ကျောက်ကပ်/နှလုံးထိနိုင်လားဆရာ ကျွန်မကနယ်ကမို့ပါဆရာ ပြန်စာ ဆီးချိုရောဂါရှင်များတွင် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာ နောက်ဆက်တွဲ ဝေဒနာများ မည်သည့်အခါတွင် ဖြစ်ပွားနိုင်သနည်း။ သိမှတ်ဖွယ်ရာ အချက်အလက်များ အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါ (T1D) လူနာများ၏ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်နှင့် အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ (T2D) လူနာများ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ခန့်တွင် ဆီးချိုကြောင့်ဖြစ်သော ကျောက်ကပ်ရောဂါ (DKD) ခံစားရလေ့ ရှိပါသည်။ အမျိုးအစား (၁) ဆီးချိုရောဂါ (T1D) - ဖျားနာမှု သက်တမ်း ၁၀ နှစ် မတိုင်မီတွင် ကျောက်ကပ် နောက်ဆက်တွဲ ဝေဒနာများ ဖြစ်ပွားခဲပါသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါသက်တမ်း ၁၅ နှစ်မှ နှစ် ၂၀ ခန့်အကြာတွင် စတင် ပေါ်ပေါက်လာလေ့ ရှိပါသည်။ အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါ (T2D) - အမျိုးအစား (၂) ဆီးချိုရောဂါသည် လက္ခဏာ မပြဘဲ ဖြစ်ပေါ်နေတတ်ခြင်းကြောင့် ဆီးချိုရောဂါရှိကြောင်း စတင် သိရှိချိန်၌ပင် နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရောဂါ (CKD) ရှိနေနိုင်ပါသည်။ ထင်ရှားသော နာတာရှည် ကျောက်ကပ်ရော...

Pulsatile Tinnitus နားထဲက အသံ

Image
ဆရာ မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော့နား ညာဘက်က တဒုတ်ဒုတ်မြည်နေပါတယ်။ အသက် ၂၅ ပါ ဆရာ။ ဒီနေ့မှ စဖြစ်တာပါ ဆရာ။ဆက်တိုက်ဖြစ်နေလို့ စိုးရိမ်လို့ပါ ဆရာ။ ကျေးဇူး တင်ပါတယ်ဆရာ။ နားအတွင်း၌ အသံမြည်ခြင်းမဟုတ်သော အခြားအသံများ ကြားရခြင်း နားထဲတွင် အသံမြည်ခြင်း (Ringing) မဟုတ်ဘဲ လေတိုးသံ၊ တဒိတ်ဒိတ်ခုန်သံ သို့မဟုတ် တစီစီအသံများ ကြားရခြင်းသည် များသောအားဖြင့် Pulsatile Tinnitus ခေါ် သွေးခုန်နှုန်းနှင့်အညီ မြည်သောနားအသံ သို့မဟုတ် ကြွက်သားများ ရုတ်တရက် ကျုံ့ဆွဲခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်ပါသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ သွေးလှည့်ပတ်မှု ပြောင်းလဲခြင်း၊ နားပိုးဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် နား၏ တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ ပြဿနာများနှင့် ဆက်စပ်နေလေ့ရှိပြီး အခြေခံကျန်းမာရေး အခြေအနေတခုခုကို ညွှန်ပြနေတတ်ပါသည်။ အသံမြည်ခြင်းမဟုတ်သော အတွေ့ရများသည့် အသံများနှင့် ဖြစ်ပွားရသည့် အကြောင်းရင်းများ လေတိုးသံ သို့မဟုတ် စည်းချက်ကျကျ တဒိတ်ဒိတ်မြည်သံ - ၎င်းကို Pulsatile Tinnitus ဟု ခေါ်ဆိုပြီး မိမိ၏ နှလုံးခုန်နှုန်းနှင့် တူညီနေတတ်ပါသည်။ သွေးလှည့်ပတ်မှု မြန်ခြင်း၊ သွေးတိုးခြင်း၊ သွေးလွှတ်တော်များ ကျဉ်းခြင်း သို့မဟုတ် သွေးကြောဆိုင်ရာ အကျိတ်များကြောင့် ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။ တဝု...